مانات

ئىسلام ئاتالغۇلىرى بۇ ئەرەبچە سۆزنىڭ مەنىسى «تەقدىر» دېگەنلىك بولىدۇ. قۇرئاندا لات، ئۇززا بىلەن بىر قاتاردا تىلغا ئېلىنغان، قەدىمكى ئەرەبلەر چوقۇنغان ئۈچ ئىلاھىيەتنىڭ بىرىدۇر (53 - سۈرىنىڭ 20 - ئايىتىگە قاراڭ). ئاساسلىق ئىلاھىيەت مۇنبىرى بىر قارا تاش بولۇپ، مەككە بىلەن مەدىنە ئوتتۇرىسىدىكى مەدىنىگە يېقىن قۇدەيد (ھازىرقى سەئۇدى ئەرەبىستاندىكى رايون) دا. مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام 630 - يىلى مەككىنى پەتھى قىلغاندىن كېيىن قۇدەيدتىكى ئىلاھىيەت مۇنبىرى چېقىۋېتىلگەن. ئۆلچەم بىرلىكلىرى بىر مانات ئالتە قاداقتىن چوڭ. 50 مانات بىر تۇلۇم، 100 مانات بىر تاغار يەنى 675 قاداق كېلىدۇ. ئۇزۇنلۇق ئۆلچەم بىرلىكلىرى