كاۋا

شىنجاڭنىڭ ئۆسۈملۈكلىرى بۇ كاۋا ئائىلىسىدىكى بىر يىللىق، پېلەك تاشلاپ ئۆسىدىغان، سامان غوللۇق، كاۋىغا ئۇرۇقداش ئۆسۈملۈك بولۇپ، غولىنىڭ توغرا كەسمە يۈزى بەش بۇرجەك شەكىلدە، گۈلى سېرىق كېلىدۇ. ئۇنىڭ مانتا كاۋىسى، تونۇر كاۋىسى ۋە سەي كاۋىسى قاتارلىق كۆپ خىل تۈرلىرى بولۇپ، مېۋىسىنىڭ شەكلىمۇ ھەرخىل بولىدۇ. ئادەتتە ھەممىسى ئىستېمال قىلىنىدۇ. دورىغا بۇ ئۆسۈملۈكنىڭ ئۇرۇقى ۋە ساپىقى، گۆشى ۋە پىلىكى ئىشلىتىلىدۇ. بۇ ئۆسۈملۈك پىشقاندا كېيىن ئۈزۈپ ئېلىش ۋاقتىدا ساپىقىنى ئېلىپ، ئاپتاپتا قۇرۇتۇپ، كاۋىنى يېگەن ۋاقىتتا ئۇرۇقىنى ئېلىپ، يۇيۇپ ئاپتاپتا قۇرۇتۇپ، شاكىلىنى ئېلىۋېتىپ، ئىشلىتىش ۋاقتىدا سوقۇپ تەييارلىنىدۇ. دورىغا ھۆل ھالەتتىمۇ ئىشلىتىلىدۇ. ئاپتونوم رايونىمىزنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا تېرىپ ئۆستۈرۈلىدۇ. ھۆل ئىسسىق. مەددە چۈشۈرۈش، سۈت پەيدا قىلىش، ئىششىق ياندۇرۇش، سۈيدۈكنى راۋانلاشتۇرۇش ، زەھەر قايتۇرۇش، ھامىلە ئاسراش خۇسۇسىيىتىگە خۇسۇسىيىتىگە ئىگە. ئەھۋالغا قاراپ 30 ~ 60 گرام ئەتراپىدا ئىشلىتىلىدۇ. كاۋا ئۇرۇقىدىن 60 ~ 130 گرام ئېلىپ سۇدا قاينىتىپ، شامىسى بىلەن قوشۇپ ئاچ قورساققا بىراقلا ئىچىپ، 1 ~ 2 سائەتتىن كېيىن تازىلانغان شوردىن 25 گرامنى قايناق سۇ بىلەن ئىچىپ بەرسە، يىلان مەددىسىنى چۈشۈرىدۇ. 130 گرام كاۋا پىلىكىنى قورۇپ سارغايتىپ، 35 گرام سۇسىز زەمچىنى سوقۇپ، تالقان قىلىپ، كۈنجۈت يېغى بىلەن ئارىلاشتۇرۇپ، يەرلىك ئورۇنغا سۈركەپ بەرسە، بالىلاردىكى ھۆل تەمرەتكىگە مەنپەئەت قىلىدۇ. 15 گرام كاۋا ئۇرۇقىنى سوقۇپ ئۇنىڭغا مۇۋاپىق مىقداردا ئاق شېكەر قوشۇپ، كۈنىگە ئىككى قېتىم، ھەر قېتىمدا مۇۋاپىق مىقداردا ئۇدا 3 ~ 5 كۈن ئاچ قورساققا ئىچىپ بەرسە، سۈت ۋە مەنىينى كۆپەيتىدۇ. كاۋا ساپىقىدىن 3 ~ 5 تالدىن قاينىتىپ، كۈنىگە بىر قېتىم، ھەر قېتىمدا مۇۋاپىق مىقداردا ئۇدا 5 ~ 7 كۈن ئىچىپ بەرسە، ئادەتلەنگەن بويىدىن ئاجراشقا ياخشى مەنپەئەت قىلىدۇ. خام كاۋا گۆشىنى ئېزىپ يەرلىك ئورۇنغا سۈركەپ بەرسە، كۆيۈپ ۋە ئوق تېگىپ يارىلانغان يارىغا ياخشى مەنپەئەت قىلىدۇ. كاۋا ساپىقىدىن مۇۋاپىق مىقداردا ئېلىپ، كۆيدۈرۈپ كۆمۈر ھالەتكە كەلتۈرۈپ، يۇمشاق سوقۇپ، يارا ئاغزىغا سەپسە، تەگكەن ئوقنى چىقىرىدۇ. ھۆل كاۋا يوپۇرمىقى ۋە زىرىقتىن 70 گرامدىن ئېلىپ سوقۇپ، يەرلىك ئورۇنغا چېپىپ بەرسە، سۈت بېزى ياللۇغىغا مەنپەئەت قىلىدۇ. دۇنيا تارىخى Kava نىڭ ئاھاڭ تەرجىمىسى. كاۋا قارىمۇچى دەپمۇ ئاتىلىدۇ. قارىمۇچ ئۇرۇقدىشىدىكى ئۆسۈملۈك نامى. فىجىلىقلار كاۋا دەرىخىنىڭ يىلتىزىدىن ئىچىملىك ياساپ ئىچىدۇ ۋە ئۇنى <ياكونا> دپە ئاتايدۇ. ئومۇمەن تۇغۇت، ئۆلۈم، توي، نىكاھ ۋە مېھمان كۈتۈش قاتارلىق ئىشلارنىڭ ھەممىسىدە <ياكونا> ئىچىپ تەبرىكلەش مۇراسىمى ئۆتكۈزۈلىدۇ. بۇنىڭدا كاۋا ھارىقى ئىچىلىدۇ، ھەمىشە ئۇسسۇل ئوينىلىدۇ. كاۋا مۇراسىمى فىجى مەدەنىيىتىدە مۇھىم ئورۇنغا ئىگە بولۇپ، تا بۈگۈنگىچە داۋاملىشىپ كەلمەكتە. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم بوتانىكا كاۋا ئائىلىسىدىكى بىر يىللىق، پېلەك تاشلاپ ئۆسىدىغان، سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك. مېۋىسىنىڭ شەكلىمۇ ھەرخىل بولىدۇ. ئادەتتە ھەممىسى ئىستېمال قىلىنىدۇ. شۇ خىل ئۆسۈملۈكنىڭ مېۋىسى.