دزېرژىنسكى

دۇنيا تارىخى 捷尔任斯基 jié ěr rèn sī jī (1877 - 1926) سوۋېت ئىتتىپاقى كومپارتىيىسى ۋە دۆلەت رەھبەرلىرىدىن بىرى. ۋېرنا (ھازىرقى مىنىسكى ئوبلاستى) دە پولەك كىچىك ئاقسۆڭەك ئائىلىسىدە تۇغۇلغان. 1895 - يىلى ۋېرنا سوتسىيال دېموكراتلار پارتىيىسىگە قاتناشقان. 1903 - يىلى پولشا - لىتۋا پادىشاھلىقى سوتسىيال دېموكراتلار پارتىيىسى باش بيۇروسىنىڭ ئەزالىقىغا سايلانغان. 1905-يىلىدىكى ئىنقىلاب مەزگىلىدە ۋاشاۋادا نامايىشقا رەھبەرلىك قىلغان. كېيىن روسىيە سوتسىيال دېموكراتىك ئىشچىلار پارتىيىسىنىڭ 4-قۇرۇلتىيى (1906) غا قاتنىشىپ، لېنىن بىلەن تۇنجى قېتىم كۆرۈشكەن؛ 5-قۇرۇلتاي (1907) دا، پارتىيە مەركىزىي كومىتېتىنىڭ ئەزالىقىغا سىرتتىن سايلانغان. ئالتە قېتىم قولغا ئېلىنغان، ئىككى قېتىم سۈرگۈن قىلىنغان، 11 يىل قاماققا ئېلىنغان، ئىككى قېتىم سۈرگۈن قىلىنغان، 11 يىل قاماققا ئېلىنغان. فېۋرال ئىنقىلابىدىن كېيىن قويۇپ بېرىلگەن. 1917-يىلى 7-ئايدا پارتىيە مەركىزىي كومىتېتىنىڭ ئەزالىقىغا سايلانغان، 10-ئايدا قوراللىق قوزغىلاڭنىڭ پارتىي باش شتابىغا سايلانغان، 10-ئايدا قوراللىق قوزغىلاڭنىڭ پارتىيە باش شتابىغا سايلانغان، ئۆكتەبر سوتسىيالىستىك ئىنقىلابىنىڭ ئۇيۇشتۇرغۇچىلىرىدىن بىرى. ئىنقىلاب غەلىبە قازانغاندىن كېيىن، پۈتۈن روسىيە ئەكسىلئىنقىلابچىلارنى قاتتىق جازالاپ، سوۋېت اكىمىيىتىنى قوغدىغان. 1921-يىلى قاتناش خەلق كومىسسارى بولغان. 1924-يىلى ئالىي خەلق ئىگىلىكى كومىتېتىنىڭ رەئىسى بولغان ھەمدە ر ك پ (ب) مەركىزىي كومىتېتى سىياسىي پارالىچى بىلەن موسكۋادا ۋاپات بولغان. ئۇنىڭ ئەسەرلىرى <دېرژىنىسكى تاللانما ئەسەرلىرى> قىلىپ تۈزۈلگەن.