چۆل رەيھىنى

ئۇنىۋېرسال,ئۆسۈملۈك 普通百里香 pǔ tōng bǎi lǐ xiāngDباغۋەنچىلىك 百里香 bǎi lǐ xiāngDئۆسۈملۈك 地椒 dì jiāoDتېببىي چۆل رەيھىنى (كالپۇكسىمان گۈللۈكلەر ئائىلىسىدىكى چۆل رەيھىنىنىڭ يەر ئۈستى قىسمى ) 地椒 dì jiāoDتېببىي 麝香草 shè xiāng cǎoDئورمانچىلىق 百里香 bǎi lǐ xiāngDئۆسۈملۈك 罗勒百里香 luó lè bǎi lǐ xiāngDخىمىيە 百里香 bǎi lǐ xiāngDئۆسۈملۈك 百里香 bǎi lǐ xiāng ئۇنىۋېرسال bái lǐ xiāng 〈zhí 〉 白里香〈植〉 شىنجاڭنىڭ ئۆسۈملۈكلىرى 百里香 bǎi lǐ xiāng بۇ كالپۇكسىمان گۈللۈكلەر ئائىلىسىدىكى كۆپ يىللىق سامان غوللۇق، چۆل رەيھىنىگە ئۇرۇقداش ئۆسۈملۈك بولۇپ، ئۆتكۈر خۇشخۇي پۇرىقى بولىدۇ؛ غولى يەر بېغىرلاپ ئۆسىدۇ، خالىغان يەرگە يىلتىز تارتىپ كېتىۋېرىدۇ، شاخلىرى ناھايىتى كۆپ، تۆۋەنكى قىسمى ياغاچلانغان، قىزغۇچ خورما رەڭلىك بولىدۇ؛ گۈل شاخلىرى تىك، تۆت قىرلىق، ئېگىزلىكى 3 ~ 15 سانتىمېتىر بولۇپ، جىگەررەڭ كېلىدۇ؛ كىچىك يوپۇرماقلىرى ئۇدۇل ئۆسكەن، تۇخۇم شەكلىدە ياكى سوقىچاق، تولۇق گىرۋەكلىك، قىسقا سېپى بولىدۇ. تۈۋى قىسمىدا قاتتىق تۈكلىرى بولىدۇ؛ سۆسۈن رەڭلىك كالپۇكسىمان كىچىك گۈللىرى شېخىنىڭ ئۇچىغا توپلىنىپ، ئايلانما كۈنلۈكسىمان گۈل رېتىنى ھاسىل قىلىدۇ. مېۋىسى كىچىك، قاتتىق مېۋە. دورىغا بۇ ئۆسۈملۈكنىڭ پۈتۈن چۆپى ئىشلىتىلىدۇ. بۇ ئۆسۈملۈكنى كۈز پەسلىدە چېچەكلىگەن مەزگىلدە كولىۋېلىپ، سالقىن جايدا قۇرۇتۇپ تەييارلىنىدۇ. دورىغا ھۆل ھالەتتىمۇ ئىشلىتىلىدۇ. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ تاغلىق جايلىرىدىكى كۈنگەي تاغ باغرىدا ئۆسىدۇ. ئىككىنچى دەرىجىدە قۇرۇق ئىسسىق. تارتىشىپ قېلىشنى يېشىش، يەل ھەيدەش، يۆتەل توختىتىش، بەلغەم بوشىتىش خۇسۇسىيىتىگە ئىگە. ئەھۋالغا قاراپ 3 ~ 6 گرام ئەتراپىدا ئىشلىتىلىدۇ. چۆل رەيھىنىدىن مۇۋاپىق مىقداردا ئېلىپ، سۇدا قاينىتىپ ئىچىپ بەرسە، زۇكام، كۆكيۆتەل، يۇتقۇنچاق ۋە كېكىردەك ئاغرىقىغا مەنپەئەت قىلىدۇ. چۆل رەيھىنىنى ئۇۋۇلاپ، پىلىك ياساپ، كۆيدۈرۈپ ھويلا ئاراملارغا ئىسرىق سالسا، پاشا ئۆلتۈرىدۇ. مۇۋاپىق مىقداردىكى چۆل رەيھىنىنى يۇمشاق ئېزىپ، قايناق سۇ بىلەن ئىچىپ بەرسە، بەلغەم بوشىتىپ، يۆتەل توختىتىدۇ.