بۇرۇن

تېببىي 耳鼻咽喉［科］学 ěr bí yān hóu ［kē ］xué xué ئۇنىۋېرسال (رەۋ) (1)yǐ qián ，cóng qián ，guò qù ，xī rì ，wǎng rì (2)zǎo (1)以前，从前，过去，昔日，往日(2)早 ئۇنىۋېرسال (ئى) (1)bí zi (2)◇bí tì (3)◇guā dǐng (yǔ guā dì xiāng fǎn de yī tóu )： (1)鼻子(2)◇鼻涕(3)◇瓜顶(与瓜蒂相反的一头)： بىئولوگىيە 鼻 bí ئومۇرتقىلىق ھايۋانلاردىن باشلاپ تەرەققىي قىلىپ كېلىۋاتقان سەزگۈ ئورگان. ئومۇرتقىلىق ھايۋانلار مەسىلەن، قوش ماكانلىقلار، يەر باغىرلىغۇچىلار، قۇشلار بولۇپمۇ يۇقىرى دەرىجىلىك سۈت ئەمگۈچى ھايۋانلار، مەسىلەن ئىنسانلارنىڭ بۇرنى نەپەسلىنىش ھەم پۇراش سېزىمىدىن ئىبارەت ئىككى خىل فونكسىيىگە ئىگە. ئادەمنىڭ بۇرنى تاشقى بۇرۇن، بۇرۇن بوشلۇقى ۋە بۇرۇن يان كاۋىكىدىن ئىبارەت ئۈچ قىسىغا بۆلۈنىدۇ. تاشقى بۇرۇن يۈز قىسمىغا ئۆسۈپ چىققان بولۇپ، بۇرۇن بوشلۇقىنى قوغداش رولىغا ئىگە. بۇرۇن بوشلۇقى بۇرۇن تۆشۈكى (تاشقى بۇرۇن تۆشۈكى) دىن تارتىپ يۇتقۇنچاققىچە بولغان يولدىن ئىبارەت بولۇپ، ئۇنىڭ ئىچىدىكى ئۇزۇنىغا كەتكەن پاسىل - بۇرۇن ئوتتۇرا پاسىلى، بۇرۇن بوشلۇقىنى ئوڭ - سول ئىككى بۆلەككە بۆلۈپ تۇرىدۇ، ھەر يېرىم بوشلۇقىنىڭ سىرتقى يان دىۋارىنىڭ ھەرقايسىسىدا ئۈچتىن يۆگىمەچ ئۆسۈكچە بولۇپ، ئايرىم ھالدا ئۈستۈنكى، ئوتتۇرا، ئاستىنقى بۇرۇن قالقىنى دېيىلىدۇ. شۇنىڭ نەتىجىسىدە يەنە ئۈستۈنكى، ئوتتۇرا، ئاستىنقى بۇرۇن يوللىرى شەكىللەنگەن. بۇرۇن بوشلۇقىنىڭ تۈپە قىسمىدىكى ئۇزۇنىغا كەتكەن بۇرۇن پاسىلىنىڭ ئىككى يېنى ھەمدە ئۈستۈنكى بۇرۇن قالقىنىنىڭ ئەتراپىدىكى شىلىمشىق پەردىلەر (پۇراش شىللىق پەردىسى) پۇراش سېزىمى رېتسېپتورلىرى جايلاشقان ئورۇنلار بولۇپ، ئۇنىڭدا پۇراش سەزگۈ ھۈجەيرىلىرى بولىدۇ، ھۈجەيرە سىرتقى يۈزىدىكى شىلىمشىق سۇيۇقلۇقتا ئىرىگە ئۇچۇچان گاز ماددا مولېكۇلىلىرىنىڭ تەسىرىنى قوبۇل قىلىپ قوزغىلىش پەيدا قىلالايدۇ، ھەم نېرۋىلار ئارقىلىق مېڭە قىسمى مەركىزىگە يەتكۈزۈپ پۇراش سېزىمىنى پەيدا قىلىدۇ. بۇرۇن بوشلۇقىنىڭ ئاستىنقى قىسمى شىللىق پەردىسىدە قان تومۇرلار مول بولۇپ، بۇرۇن بوشلۇقىغا كىرگەن ھاۋانىڭ تېمپېراتۇرىسى ۋە نەملىك دەرىجىسى تەڭشەش رولىنى ئوينايدۇ. بۇرۇن بوشلۇقىنىڭ ئالدىنقى قىسمىدا بۇرۇن تۈكلىرى بولۇپ، چاڭ - توزانلارنى سۈزۈپ قالالايدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، بۇرۇن بوشلۇقى يەنە بۇرۇن ياكى كاۋاكلىرى (ماڭلاي كاۋىكى، ئۈستۈنكى جاغ كاۋىكى، كېپىنەكسىمان كاۋاك، غەلۋىرسىمان كاۋاك) بىلەن ئۆزئارا تۇتىشىدۇ. بۇرۇن يان كاۋاكلىرى ئاۋازغا قارىتا رىزونانىسلىق رول ئوينايدۇ. ئۇنىڭ شىللىق پەردىلىرى ئاجرىتىش فۇنكىسيىسىگە ئىگە ھەمدە نۇرغۇنلىغان كاپىلليار تومۇرلىرى بولىدۇ، شۇڭا سۈمۈرۈلگەن ھاۋانى نەملەيدۇ ۋە يىللىتىدۇ. ئاناتومىيە,تېببىي 鼻 bíDئۇنىۋېرسال 起初 qǐ chūDئۇنىۋېرسال 起首 qǐ shǒuDئۇنىۋېرسال 昔年 xī niánDئۇنىۋېرسال 往昔 wǎng xīDئۇنىۋېرسال 往时 wǎng shíDمائارىپ 眼耳鼻喉系 yǎn ěr bí hóu xìDتەنتەربىيە 前 qiánDئۇنىۋېرسال 从先 cóng xiānDئۇنىۋېرسال 从前 cóng qiánDئۇنىۋېرسال 鼻头 bí tóuDئۇنىۋېرسال 鼻子 bí ziDتېببىي 中华医学会耳鼻咽喉科学会 zhōng huá yī xué huì ěr bí yān hóu kē xué huìDئۇنىۋېرسال 以往 yǐ wǎngDئۇنىۋېرسال 以前 yǐ qiánDئۇنىۋېرسال 已往 yǐ wǎngDتەنتەربىيە 预 yùDئۇنىۋېرسال 平昔 píng xīDئۇنىۋېرسال 之前 zhī qiánDئۇنىۋېرسال 畴昔 chóu xīDئۇنىۋېرسال 先前 xiān qiánDئۇنىۋېرسال 早年 zǎo niánDئۇنىۋېرسال 早先 zǎo xiānDئۇنىۋېرسال 审苗窍 shěn miáo qiàoDدۇنيا يەر - جاي ناملىرى 布伦〈苏丹〉 bù lún 〈sū dān 〉Dئۇنىۋېرسال 提早 tí zǎoDئۇنىۋېرسال 旧时 jiù shíDئۇنىۋېرسال 在先 zài xiān