阿拔斯一世

دۇنيا تارىخى ئابباس (1571 - 1629) ئىران ساقى خاندانلىقىنىڭ پادىشاھى (1587 - 1629). ئۇ تەختتە ئولتۇرغان مەزگىلدە، ئىران ئىچكى - تاشقى جەھەتتە قىيىن ئەھۋالدا قالغان. 1950-يىلى شەرقىي گرۇزىيە، شەرقىي ئەرمېنىيە، ئەزەربەيجان (تەبرىزنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ) ۋە رولىستاننىڭ كۆپ قىسىم رايونلىرىنى ئوسمان ئىمپېرىيىسىگە بۆلۈپ بېرىشكە مەجبۇر بولغان. كېيىن مەملىكەت ئىچىدە بىر قاتار ئىسلاھاتلارنى ئېلىپ بارغان: بىر قىسىم ئاقسۆڭەك ۋە سودىگەرلەرگە تايىنىپ، قىزىلباشلار ( قىزىل باش ياغلىق دېگەن مەنىدە) قەبىلە ئاقسۆڭەكلىرى ۋە چوڭ فېئوداللارنىڭ كۈچىنى ئاجىزلاشتۇرغان، مەركەزدىن ئەمەلدار ئەۋەتىپ يەرلىكنى باشقۇرغان؛ مۇنتىزىم ئارمىيە قۇرۇپ، مىلتىق ۋە زەمبىرەكلەرنى تەييارلىغان؛ يول - كۆۋرۈكلەرنى ياسىتىپ، ئىگىلىكنى راۋاجلاندۇرۇپ، تاشقى سودىنى ئىلگىرى سۈرۈپ، دۆلەت كۈچىنى ئاشۇرغان؛ 1598-يىلى پايتەختنى قەزۋىندىن ئىسفاھانغا كۆچۈرگەن ھەمدە ئوردا، خانىقالارنى ياساتقان. 9715-يىلى ھېرات جېڭىدە ئۆزبېكلەرنى مەغلۇپ قىلىپ، خوراساننى قايتۇرۇۋالغان. 1603 - 1612 - يىللىرى ئوسمان ئىمپېرىيىسى بىلەن ئۇرۇش قىلىپ، گرۇزىيە، ئەرمېنىيە، ئەزەربەيجان، كۇردىستان، دىياربەكر، موسۇل ۋە باغداد قاتارلىق جايلارنى قايتۇرۇۋالغان. 1622-يىلى موغۇل ئىمپېرىيىسىنى مەغلۇپ قىلىپ، قەندەھارنى ئىشغال قىلغان. شۇ يىلى ئەنگلىيە فلوتىنىڭ ياردىمى ئارقىسىدا پورتۇگاللارنى ھورمۇزدىن قوغلاپ چىقارغان.