ئۇيالماق

مەنىداش سۆزلۈكلەر ئار - نومۇسىنى بىلمەك، ئىزا - ئۇياتقا كۆڭۈل بۆلمەك. <تۇتىقماق> لوپنۇر دىئالېكتىدا قوللىنىلىدۇ. نومۇسىنى بىلگەن نومۇس قىلىشنى بىلەر. نومۇس قىلمىغان ئادەم ئۈچۈن ئۇياتچاننىڭ يۈزى قىزىرىدۇ. ئىزا تارتىش قورقۇنچتىن ياكى سەتچىلىكتىن قورقۇش كەيپىياتىدۇر. ئۇيىلىشنى بىلگەن باتۇر. كىشىدىن ئۇيالغۇچە ئۆزۈڭدىن ئۇيال. ھايا قىلماق ئىماننىڭ جۈمىلىسىدىندۇر. ئاچچىقى كەلگەننىڭ كۆزى قىزىرار، ئاچچىقى بېسىلسا، يۈزى قىزىرار. ئوغىر تۇتۇلسا، يەرگە قارايدۇ، جالاپ تۇتۇلسا كۆككە. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر پىئېل كىشىلەر ئالدىدا قىيىن ئەھۋالدا قالماق؛ خىجىل بولماق، ئىزا تارتماق. ئېغىز يېسە، يۈز ئۇيىلار (ماقال). سورىغان بىلىم ئالار، ئۇيالغان كىيىن قالار (ماقال).

ئۇيالماق[سۆز تۈركۈمى:] پېئىل.[يەشمىسى:] كىشىلەر ئالدىدا قىيىن ئەھۋالدا قالماق؛ خىجىل بولماق، ئىزا تارتماق:[مىسال:] ئېغىز يېسە، يۇز ئۇيىلار (ماقال). ＊ سورىغان بىلىم ئالار، ئۇيالغان كېيىن قالار (ماقال).