ئۈنچىقماس

قارشى مەنىلىك سۆزلەر كۆپ گەپ قىلمايدىغان، سۆزلىمەيدىغان، جىم تۇرىدىغان. ۋالاقتەككۈر، كاسكى، ۋات - ۋات، ۋىت - ۋىت، كاسكاس، گەپ ئانىسى، گەپ خالتىسى، ئۇششاق سۆز ئورۇنسىز، قۇرۇق گەپنى دائىم ۋە تولا سۆزلەيدىغان. ۋالاقتەككۈر گەپ بەرمەس، سۇنۇق كەپكۈر نەپ. جىمىغۇرنىڭ ھۈنىرى ئىچىدە. كاس - كاسقا قۇلىقىڭنى خار قىلما. كاسكىدىن دۆت ئارتۇق. بىر مەستتىن قورق، بىر مۆرىمەستىن. گەپ قىلساڭ، ۋالاقتەككۈر دەيدۇ، گەپ قىلمىساڭ مۆرىمەس. جىمجىت سۇ چوڭقۇر بولار، ئۈنچىقماس ئەر تەدبىرلىك. ۋىت - ۋىت خوتۇن ئۆي بۇزار. كاسكىنىڭ چىشى تېز ئۇپرار. ئۇششاق سۆز ئەل بۇزار. گەپ ئانىسى گەپتىن قالسا، كۈنى تەس. گەپ خالتىسىنىڭ خالتىسى تۆشۈك. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئۈن + چىقماس سۈپەت ئۈن چىقمايدىغان، زۇۋان سۈرمەيدىغان، كۆپ گەپ قىلمايدىغان، ئۈندىمەس؛ گەپ قىلماس. ئۈنچىقماس ئادەم.