ئەل - غەززالى

دۇنيا تارىخى 安萨里 ān sà lǐ (1058- ياكى 1059 - 1111-يىللىرى) ياۋروپالىقلار ئەل گازېل دەپ ئاتاشقا. ئىسلام تىئولوگى (ئىلاھىيەتشۇناسى) ۋە پەيلاسوپى. ئىراندىكى خوراسلارننىڭ تۇس شەھىرىدە تۇغۇلغان. دەسلەپ مىستېتىسىزملىق سوفىلار مەزھىپىگە ئېتىقاد قىلغان. 1109 - 1095-يىللىرى باغداد نىزامىيە ئۇنىۋېرسىتېتىدا ئوقۇتقۇچىلىق قىلغان. ئون يىلدىن كۆپرەك ۋاقىت چىقىرىپ ھەرقايسى جايلارنى كېزىپ چىققان. باغدادقا قايتىپ كەلگەندىن كېيىن ئوقۇتقۇچىلىق قىلغان. مۇنتەزىلچىلەر ئەقىدىلىرىنى قوغداپ، ئەرەب پەلسەپىسىدىكى ئارىتوتېلچىلىققا قارشى چىققان. مىستېتىسىزمنى دىنىي ئېتىقادقا ئېلىپ كىرىپ، ئاللا ئەلەمنى ياراتقان. روھ ئۆلمەسلىك بىلەن تەننىڭ قايتا تىرىلىشىنى تەكىتلىگەن. دىن روھىنىڭ تەجرىبىسى، پەلسەپىنىڭ مەقسىتى - ئېتىقادنى قوغداش، غەرىي ئەقىدە - كۇپۇرلۇقنىڭ كاشىلىسىغا ئۇچراشتىن ساقلىنىشتىن ئىبارەت دەپ قارىغان. ئۇ ئىسلام تېئولوگىيىسىگە ئاساس سالغۇچى بولۇپ، ئىسلام دىنىنى گۈللەندۈرگۈچى دەپ قارالغان. ئۇنىڭ <پەيلاسوپىنىڭ ئاساسىي مەقسىتى>، <پەيلاسوپلارنىڭ زىددىيىتى>، <مۇقەددەس ئىلمىنى گۈللەندۈرۈش> قاتارلىق ئەسەرلىرى بار. ئۇنىڭ ئەسەرلىرى لاتىنچىغا تەرجىمە قىلىنغاندىن كېيىن، خرىستىئان دىنىي تىئولوگىيىسىگىمۇ ناھايىتى زور تەسىر كۆرسەتكەن.