叶

ئۇنىۋېرسال yè ماس، مۇۋاپىق، تەڭكەش ماسلاشماق، مۇۋاپىق كەلمەك؛ تەڭكەش بولماق ئورتاق، بىرلىكتە Dماتېماتىكا yè يوپۇرماقDكومپيۇتېر، توكچىلىق yè يۇپۇرماقDتېببىي yè ديۇيمDدېھقانچىلىق yè يوپۇرماقDئۆسۈملۈك yè يوپۇرماقDتېببىي yè بۆلەكچە، قانات، يوپۇرماق، ياپراقDتەنتەربىيە yè قانات (ئۇچار نەيزىنىڭ قانىتى) بىئولوگىيە يوپۇرماق ئۆسۈملۈك غولىنىڭ يان تەرىپىدە ئۆسىدىغان ئوزۇقلىنىش ئورگىنى. ئۇ يېشىل، ياپىلاق، نېپىز بولىدۇ. ئۆسۈملۈك تېنىدە فوتوسىنتېز ئېلىپ بېرىش، پارلاندۇرۇش ۋە ھاۋا ئالماشتۇرۇش رولىنى ئوينايدۇ. يوپۇرماق غولىنىڭ چوققىسىدىكى بۆلۈنگۈچى توقۇلمىنىڭ يان تەرىپىدە ئۆسكەن ئۆسۈكچە (يوپۇرماق كۆرتىكى) نىڭ ئۆسۈشىدىن ھاسىل بولىدۇ، يوپۇرماق ئالىقىنى، يوپۇرماق سېپى، تەگ يوپۇرماق قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. يۇقىرىقى ئۈچ قىسمى تولۇق بولغان يوپۇرماق، مۇكەممەل يوپۇرماق؛ يوپۇرماق سېپى ياكى ھەمراھ يوپۇرمىقى بولمىغان يوپۇرماق مۇكەممەل بولمىغان يوپۇرماق دەپ ئاتىلىدۇ. بىر يوپۇرماق ئالىقىنى بولغان يوپۇرماق يەككە يوپۇرماق، ئىككىدىن ئارتۇق يوپۇرماق ئالىقىنى بولغان يوپۇرماق مۇرەككەپ يوپۇرماق دەپ ئاتىلىدۇ. يوپۇرماقنىڭ مورفولوگىيىلىك شەكلى كۆپ خىل بولۇپ، ئۆسۈملۈكلەر تاكسونومىيىسىدە مۇھىم ئاساس قىلىنىدۇ. يوپۇرماق ئۈستۈنكى ئېپىدېرما، يوپۇرماق گۆشى، يوپۇرماق تومۇرى ۋە ئاستىنقى ئېپىدېرما قاتارلىق قىسىملاردىن تۈزۈلىدۇ. ئۈستۈنكى ئېپىدېرمىدا ھاۋا تۆشۈكى بولىدۇ، ئۇ يوپۇرماقنىڭ ھاۋا ئالماشتۇرۇش ۋە سۇنى پارلاندۇرۇش ئىشىكى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. يوپۇرماق گۆشى تەركىبىدە خلوروپلاست بولغان نېپىز پوستلۇق توقۇلمىدىن تۈزۈلىدۇ، ئۇ فوتوسىنتېز ئېلىپ بېرىلىدىغان ئاساسلىق مەيدان. يوپۇرماق تومۇرى يوپۇرماقتىكى قاناللار باغلىمى بولۇپ، توشۇش ۋە تىرەك بولۇش رولىنى ئوينايدۇ. بەزى يوپۇرماقلار ئالاھىدىلىشىپ ياكى چېكىنىپ ھەرخىل ھالەت ئۆزگىرىشلىرىنى ھاسىل قىلىدۇ. مەسىلەن، يوپۇرماق چىرمىغۇچىسى، يوپۇرماق تىكىنى، تەڭگىچە يوپۇرماق، ھاشارات تۇتقۇچى يوپۇرماق، ئورىغۇچى يوپۇرماق قاتارلىقلار.