خەلىپە ھەرىكىتى

Domain: دىنى سۆزلۈكلەر

ئىسلام دىنى 哈里发运动 hā lǐ fā yùn dòng

Domain: دۇنيا تارىخى

哈里发运动 hā lǐ fā yùn dòng ھىندىستان مۇسۇلمانلىرىنىڭ ئەنگلىيىنىڭ مۇستەملىكە ھۆكۈمرانلىقىغا قارشى ھەرىكىتى. بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدىن كېيىن، ئەنگلىيە قاتارلىق ئانتانتا دۆلەتلىرىنىڭ تۈركىيىنى بۆلۈشۈۋېلىشىغا قارشى تۇرۇپ، ئىسلام دىنىنىڭ رەھبىرى خەلىپىنى (تۈركىيىدە سۇلتاننى) قوغداش شوئارى ئاساسىدا قوزغالغان. 1919-يىلىنىڭ ئاخىرى خەلىپە كومىتېتى قۇرۇلغان. ئۇنىڭغا ھىندىستان خەلق كونگىرېسى پارتىيىسىنىڭ ئەزالىرىدىن ئاكائۇكا مۇھەممەد ئەلى ۋە شەۋكەت ئەلىلەر رەھبەرلىك قىلغان، بۇ ھەرىكەتكە ھىندىستان مۇسۇلمانلىرىنىڭ ھەرتەبىقە ئاممىسى قاتناشقان. 1919-يىلى ئەنگلىيە ئافغانىستانغا تاجاۋۇز قىلغان. ئەنگىلىيە ھىندىستان ئارمىيىسىدە ھەربىي خىزمەت ئۆتەۋاتقان نۇرغۇن ھىندىستان مۇسۇلمانلىرى ۋە ھىندى مۇرىتلىرى ئافغانىستان تەرەپكە ئۆتۈپ كەتكەن. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا ھىندىستاندا <باش تارتىش ھەرىكىتى> قوزغالغان. كۆپلىگەن ھىندىستان مۇسۇلمانلىرى ھىندىستاندىن ئايرىلىپ، قوشنا مۇسۇلمان دۆلەتلىرىگە كەتكەن. 1920-يىلى 8-ئايدا ئانتانتا دۆلەتلىرىنىڭ تۈركىيىنى بۆلۈشۈۋېلىش توغرىسىدىكى <سېفولى شەرتنامىسى> نى ئىمزالىشى ھەرىكەتنىڭ تەرەققىياتىى تېخىمۇ ئىلگىرى سۈرگەن. 9-ئايدا خەلق كونگىرېسى پارتىيىسى كالكونتىدا يىغىن ئۆتكۈزۈپ، خەلىپە ھەرىكىتىنىڭ تەلىپىنى ھەمكارلاشماسلىق ھەرىكىتى پروگراممىسىنىڭ بىر قىسمى قىلىشنى قارار قىلغان. 1922-يىلى ھەمكارلاشماسلىق ھەرىكىتى توختاپ قالغانلىقى ھەمدە تۈركىيە بۇرژۇئازىيە ئىنقىلابىنىڭ غەلبىسى، 1923-يىلى ۋە 1924-يىلى تۈركىيە سۇلتانلىقى ۋە خەلىپىسى ئىلگىرىكېيىن بولۇپ بىكار قىلىنغانلىقى تۈپەيلىدىن ھەرىكەت توختاپ قالغان.

Rate this entry

About this entry

This is a Uyghur–Chinese dictionary entry.

Sourced from Main Dictionary in Lughet's collection.

This word also appears under other sources in Lughet's collection — see the list below.

Same word in other sources

خەلىپە ھەرىكىتىUyghurMain Dictionary

Nearby in the dictionary

خەلىب خەلىبۇل خەلىبۇل (ئەرلەرنىڭ ئىسمى)خەلىپە خەلىپە خەلىپە (ئەرلەرنىڭ ئىسمى)خەلىپە ئىمپېرىيىسى خەلىپەت خەلىپەت بەگ خەلىپە رەسۇلۇللا خەلىپە كۈنى

Frequently asked questions

Where does this definition of خەلىپە ھەرىكىتى come from?

This entry for خەلىپە ھەرىكىتى is sourced from Main Dictionary, one of the dictionaries and corpora merged into Lughet.

Does خەلىپە ھەرىكىتى appear elsewhere on Lughet?

Yes — خەلىپە ھەرىكىتى appears under other sources or language pairs in Lughet's collection. See the list below.

What is Lughet?

Lughet is a free trilingual dictionary covering nearly five million entries across Uyghur, Chinese, and English, drawn from more than ten source dictionaries and corpora.

← Search