خارتۇم

دۇنيادىكى شەھەرلەر سۇدان دېموكراتىك جۇمھۇرىيىتىنىڭ پايتەختى ۋە ئەڭ چوڭ شەھىرى، دۆلەتنىڭ سىياسىي، ئىقتىسادىي، مەدەنىيەت مەركىزى. بۇ شەھەر كۆك نىل دەرياسىنىڭ سول قىرغىقىغا، كۆك نىل، ئاق نىل دەرياسىنىڭ قوشۇلغان يېرىگە جايلاشقان. كۆۋرۈك ئارقىلىق كۆك نىل دەرياسىنىڭ ئوڭ ياقىسىدىكى شىمالىي خارتۇم، ئاق نىل دەرياسىنىڭ سول ياقىسىدىكى ئومدورمان قاتارلىقلار بىرلىشىپ چوڭ خارتۇم شەھىرىنى تەشكىل قىلىدۇ. ئاھالىسى بىر مىليون 210 مىڭدىن ئاشىدۇ (1984). بۇ شەھەر 1822 - يىلى قۇرۇلغان، 1884 - يىلىدىن 1885 - يىلغىچە بولغان ئەنگلىيىگە قارشى ئۇرۇشتا ۋەيران بولغان. 1894 - يىلىدىن باشلاپ قايتىدىن قۇرۇلغان. ھازىر ئۇ سۇداننىڭ مۇھم سانائەت، يېزا ئىگىلىك مەركەزلىرىنىڭ بىرى. بۇ جايغا ئاشلىق، پاختا قاتارلىق مەھسۇلاتلار توپلىنىپ باشقا جايلارغا تارقىلىدۇ. شەھەردە توقۇمىچىلىق، يېمەك - ئىچمەك، كۆن - خۇرۇم، سېمونت، مېتال ئەسۋابلارنى ئىشلەپچىقىرىش، كۈندىلىك تۇرمۇشقا لازىملىق خىمىيىۋى سانائەت مەھسۇلاتلىرىنى ئىشلەپچىقىرىش قاتارلىق سانائەت ئورۇنلىرى بار. خارتۇم سۇداننىڭ مۇھىم تۆمۈريول، تاشيول، ھاۋايول، سۇ يول تۈگۈنى. بۇ جايدىن دۆلەتنىڭ ھەر قايسى چوڭ شەھەرلىرىگە بارىدىغان بىر نەچچە تارماق تۆمۈريول، تاشيول، ھاۋا يوللىرى بار. خارتۇم شەھىرىنىڭ يېنىدىكى خەلقئارا ئايرودرومى ئارقىلىق باشقا دۆلەتلەر بىلەن بېرىش - كېلىش قىلالايدۇ. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم ئەرەبچە پىلنىڭ ئالدىغا ساڭگىلاپ چۈشۈپ تۇرغان، نەرسىلەرنى ئېلىش، كۆتۈرۈش ئۈچۈن خىزمەت قىلىدىغان ھەرىكەتچان ئەزاسى، يەنى تۇمشۇقى. پىل خارتۇمى.