泰国维新运动

دۇنيا تارىخى تايلاندتىكى يېڭىلىققا كۆچۈش ھەرىكىتى ئىسلاھاتا ھەرىكىتى دەپمۇ ئاتىلىدۇ، سىيام (ھازىرقى تايلاند) پادىشاھى راما Ⅴ تەختتە تۇرغان مەزگىلىدە (1868 ) 1910( ئېلىپ بارغان بىر قېتىملىق بۇرژۇئا ئىسلاھات ھەرىكىتى. ئۇنىڭ ئاساسىي مەزمۇنى: )1( مائارىپ تۈزۈمىنى ئىسلاھ قىلىش، يېڭىچە مەكتەپ تەسىس قىلىش؛ )2( ھۆكۈمەت مىنستىرلىكلەرنى قۇرۇش، مەسلىھەتچىلىك تۈزۈمىنى ئورنىتىش؛ )3( قانۇن چىقىرىش يولى بىلەن قۇللۇق تۈزۈمنى بىكار قىلىش؛ )4( تۆمۈريول، تاشيول ياساش؛ )5( باج تۈزۈمىنى ئىسلاھ قىلىش، كونىچە كۆتۈرە ئالىدىغان باج تۈزۈمىنى ئەمەلدىن قالدۇۇرپ، دۆلەت بېجىنى ھۆكۈمەت يىغىش؛ )6( ئەدلىيە تۈزۈمىنى ئىسلاھ قىلىش، ئۆز دۆلىتىنىڭ ئەدلىيە ئىختساس ئىگىلىرىنى يېتىشتۈرۈش. يېڭىلىققا كۆچۈش ھەرىكىتىنىڭ يولغا قويۇلۇشى فېئوداللىق تەپرىقچىلىكنى تۈگىتىشكە پايدىلىق بولۇپ، دۆلەتنى بىرقەدەر زىچ ئۇيۇشقان ئىقتسادىي گەۋدىگە ئايلاندۇرۇپ، كاپىتالىستىك ئىشلەپچىقىرىش مۇناسىۋەتلىرىنىڭ راۋاجلىنىشى ۋە بۇرژۇئا دۆلىتىنىڭ شەكىللىنىشى ئۈچۈن شەرت يارىتپ بەرگەن.