سۇفى مەزھىپى

تارىخ 苏非派 sū fēi pài دۇنيا تارىخى 苏菲派 sū fēi pài ئىسلام دىنىدىكى مىستىتىزم ۋە زاھىدلىق مەزھىپى. مىلادى Ⅷ ئەسىردە بارلىققا كەلگەن. ئۇنىڭ مۇرىتلىرى ئۆزلىرىنىڭ ئاددىي - ساددىلىقىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن، داۋاملىق قوپال يۇڭ رەختتىن كىيىم كىيىپ يۈرگەنلىكتىن كىشىلەر بۇلارنى <سۇفى> (ئەرەبچە <قوپال يۇڭ توقۇلما كىيىملىكلەر>مەنىسىدە) دەپ ئاتىغان. بۇ مەزھەپ تەلىماتىنىڭ شەكىللىنىشىگە يېڭى ئەپلاتونچىلىق، ھىندىستان يۇگا مەزھىپى، خرىستىئان دىنى بىلەن يەھۇدىي دىنى تەسىر كۆرسەتكەن. كىشىلەرنى نەپسىنى يىغىپ، ھەممە ئارزۇ - ھەۋەستىن ۋاز كېچىپ، زىكرى - تىلاۋەت قىلىش ئارقىلىق ئاللاغا يېقىنلىشىشنى كۆزلەپ، <ئىنسان بىلەن ئاللانىڭ بىرلىكى>دىن ئىبارەت يۈكسەك مەنزىلگە يېتىشنى تەشەببۇس قىلغان. دەسلەپكى پائالىيىتى تەشكىلسز بولغان. Ⅹ ئەسىرنىڭ ئاخىرىدىن تارتىپ نۇرغۇنلىغان دىنىي گۇرۇھلار شەكىللەنگەن بولۇپ، ھەممىسىنىڭ ئۆز ئالدىغا تۇرۇشلۇق ئورنى، رەسىم - قائىدىلىرى ۋە ئىبادەت شەكىللىرى بارلىققا كەلگەن. ئىران، ھىندىستان، ئوتتۇرا ئاسىيا ۋە كاپكاز قاتارلىق جايلارغا تارقىلىپ، ئىسلام دىنىنىڭ تارقىلىشىنى ئىلگىرى سۈرگەن. ئۇلارنىڭ ئىدىيىسى ھېلىمۇ ئىسلام دىنىغا ئېتىقاد قىلىدىغان دۆلەتلەردە مەۋجۇت بولۇپ كەلمەكتە.