سپېنسېر

ئىستېتىكا سپېنسېر (1903 - 1820) 斯宾塞(Herbert Spencer，1820--1903)，英国唯心主义哲学家，社会学家 sī bīn sāi (Herbert Spencer，1820--1903)，yīng guó wéi xīn zhǔ yì zhé xué jiā ，shè huì xué jiā shè huì xué jiāDدۇنيا يەر - جاي ناملىرى 斯潘塞 sī pān sāi دۇنيا تارىخى 斯宾塞 sī bīn sāi (1) ئېدموند سپېنسېر (تەخمىنەن 1552 - 1599). ئەنگىلىيەنىڭ ئەدەبىيات - سەنئەت گۈللىنىش دەۋرىدىكى شائىرى.رەخت سودىگىرى ئائىلىسىدە تۇغۇلغان. كىمبىرىج داشۆسىدە ئوقۇغان. 1580 - 1598 - يىللاردا كۆپ قىسىم ۋاقتىنى ئەنگىلىيەنىڭ ئېرلاندىيەدە تۇرۇشلۇق باش ۋالىيسنىڭ كاتىپى بولۇپ ئۆتكۈزگەن. ئاساسىي ئەسەرلىرى <پادىچىنىڭ كالېندارى>، <پەرىزاتلار شاھى> قاتارلىقلاردىن ئىبارەت بولۇپ، بۇ ئەسەرلەردە تەبىئەتكە بولغان قىزغىن مۇھەببەت ۋە ئادەملەرنىڭ كۈچىگە بولغان مەدھىيە تەسۋىرلەنگەن. ئۇنىڭ ئەسەرلىرى ناھايىتى كۈچلۈك بەدىئىي تەسەۋۋۇر قىلىش ئىقتىدارىغا ئىگە. سپېنسېرنىڭ ئۆز شېئىرلىرىدا قوللانغان قاپىيە ۋە ۋەزىن قائىدىسى ئەنگىلىيە شېئىرىيىتىىنڭ تەرەققىياتىغا مۇئەييەن تەسىر كۆرسىتىپ، <سپېنسېر شېئىر بوغۇمى> دەپ ئاتالغان. (2) ھېربېرت سپېنسېر (1820 - 1903). ئەنگىلىيىلىك پەيلاسوپ، جەمئىيەتشۇناس. بىلگىلى بولماسلىق نەزىرىيىسىنڭ تەرەپدارى. چاكىنا تەدرىجىي تەرەققىيات نەزىرىيىسى نۇقتىئەنەزىرى ئارقىلىق بارلىق تەبىئىي ۋە ئىجتىمائىي ھادىسىلەرنى چۈشەندۈرەلەيدىغان ئۇنىۋېرسال پەلسەپە فورمىلىسىنى بەرپا قىلىشقا ئۇرۇنغان.ئۇ ھاياتلىقىنى داۋاملاشتۇرۇشقا ياردىمى بولسىلا ياكى مۇھىتقا ماسلىشالىسا، بەختلىك بولغان بولىدۇ، شۇنداقلا بۇ <ياخشىلىق> بولىدۇ، ئۇنىڭ ئەكسى <يامانلىق> بولغان بولىدۇ،دەپ قارىغان. ئۇ ئىنسانىيەتنىڭ بىلىشى نىسپىي بولىدۇ، كىشىلەر شەيئىلەرنىڭ ماھىيىتىنى بىلەلمەيدۇ، پەقەت شەيئىلەرنىڭ ھادىسىلىرىنىلا بىلەلەيدۇ، دېگەننى تەرغىپ قىلغان. ئۇنىڭ ئون توملۇق <ئۇنىۋېرسال پەلسەپە سېستىمىسى>، <جەمئىيەتشۇناسلىق قائىدىلىرى>، <مائارىپ توغرىسىدا> قاتارلىق ئەسەرلىرى بار.