思维

دىن sī wéi تەپەككۈر دىن sī wéi ؛chán nà ديانە، ئىستىقامەت دىن 思维(禅那 sī wéi 佛 بۇددا دىنى ديانە، ئىستىقامەت مائارىپ sī wéi تەپەككۇر، پىكىرDئۇنىۋېرسال sī wéi تەپەككۇر، پىكىر پىكىر قىلماق، پىكىر يۈرگۈزمەك Dتېببىي 思维}不连惯） sī wéi پىكىر باغلاشماسلىق، تەپەككۇر باغلاشماسلىقDئىستېتىكا sī wéi تەپەككۇر، پىكىر يۈرگۈزۈش پسىخولوگىيە تەپەككۇر ئادەم مېڭىسىنىڭ شەيئىلەرنىڭ ئۇقۇمىي خۇسۇسىيەتلىرى بىلەن ئۇلار ئارىسىدىكى قانۇنىيەتلىك باغلىنىشلارنى ئىنكاس قىلىش ۋە بىلىم ۋاستىسى ئارقىلىق خۇلاسە چىقىرىش ھەم مەسىلىنى ھەل قىلىش جەريانىدىن ئىبارەت . ئىنسانلارغا خاس بولغان ئىككىنچى سىگنال سىستېمىسى پائالىيىتى ئادەمنىڭ تەپەككۇر پائالىيىتىنىڭ فىزىئولوگىيىلىك مېخانىزمىدۇر. تەپەككۇر ئىككى تۈپ ئالاھىدىلىككە ئىگە، بىرىنچىدىن، ئۇ ئومۇملاشتۇرۇپ بىلىش جەريانىدۇر، يەنى ئايرىم شەيئى ياكى ئۇنىڭ ئايرىم خۇسۇسىيىتىنىڭ ئىنكاسى بولماستىن، بەلكى شەيئىلەرنىڭ ئومۇمىي خۇسۇسىيىتى ۋە شەيئىلەر ئارىسىدىكى قانۇنىيەتلىك باغلىنىشلارنىڭ ئىنكاسى. جۈملىدىن ئۇ سەزگۈ بىلەن ئىدراكتىن پەرق قىلىدۇ. ئىككىنچىدىن، تەپەككۇر ۋاسىتىلىك بىلىش جەريانى يەنى ئادەمنىڭ سەزگۈ ئورگانلىرىغا بىۋاسىتە تەسىر قىلغان شەيئى ۋە ئۇنىڭ ئايرىم خۇسۇسىيىتىنى ئەكس ئەتمەستىن، سەزگۈ ئورگانلىرىمىزغا بىۋاستە تەسىر قىلمىغان ئومۇمىي شەيئىلەر ۋە ئۇلارنىڭ ماھىيىتى بىلەن قانۇنىيىتىنى بىلىم، تەجرىبىلەر نېگىزىدە تىل ئارقىلىق ئەكس ئېتىدۇ، يەنى تەپەككۇر مەقسەتلىك بولىدۇ. ئادەمنىڭ تەپەككۇر پائالىيىتى ھامان مەلۇم بىر نەزەرىيىۋى ياكى ئەمەلىي مەسىلىنى ھەل قىلىش ئۈچۈن ئېلىپ بېرىلىدۇ. تەپەككۇر پائالىيىتىنىڭ ئېلىپ بېرىلىشى بىلەن ئۇنىڭ نەتىجىسىنىڭ ئەستە قالدۇرۇلۇشى ۋە مۇستەھكەملىنىشى تىلدىن ئايرىلمايدۇ. تەپەككۇر ناھايىتى مۇرەككەپ بىلىش جەريانى بولۇپ، ئۇ ئانالىز قىلىش، سىنتېزلاش، سېلىشتۇرۇش، ئابىستراكتسىيىلەش ۋە ئومۇمىيلاشتۇرۇش قاتارلىق جەريانلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بۇ جەريانلاردىن ئانالىز قىلىش بىلەن سىنتېزلاش ئاساسىي جەريان بولۇپ ھېسابلىنىدۇ، سېلىشتۇرۇش، ئابىستراكىتسىيىلەش ۋە ئومۇمىيلاشتۇرۇش جەريانلىرى ئەمەلىيەتتە ئاساسىي ئىككى جەرياننىڭ ئالاھىدە ھالەتلىرىدۇر. تەپەككۇرنىڭ ئاساسىي شەكىللىرى ئۇقۇم، ھۆكۈم ۋە خۇلاسە چىقىرىشلاردىن ئىبارەت. تەرەققىيات سەۋىيسى بىلەن مەقسەت، تەلەپلەرنىڭ پەرقىگە ئاساسەن، تەپەككۇر مۇنۇلارغا بۆلۈنىدۇ: (1) ھەرىكەتلىك تەپەككۇر؛ (2) ئوبرازلىق تەپەككۇر؛ (3) ئابىستراكت (نەزىيىۋى) تەپەككۇر.