قىلىنچ

مەنىداش سۆزلۈكلەر ئادەم ۋە ئىش - ھەرىكەتكە مۇئامىلە قىلىشتا ئىپادىلىنىدىغان روھىي خىسلەت. موھتاجلىق مىجەزنىمۇ بۇزىدۇ. قېرىغاندا قېرى تاتۇق، قىلىقى ئۇندىن ئارتۇق. ھەر كىمدە بولسا گەر ياخشى تەبىئەت، ئادەملىك يۈكسەك ئۇندا ناھايەت. دۈشمەنلىكتىن ئەمەس چايان چېقىشى، شۇنداق تەبئىتى، پېئىلى، خاھىشى، ياخشى خۇلق جان ئوزۇقى. كىم تۈزىمەك بولسا جاھان خەلقنى، ئاۋۋال تۈزەتسۇن ئۆز خۇلقىنى، خۇيى تۇتسا كۆزىگە ھېچنىمە كۆرۈنمەس. پەيلى ياماندىن قورق. خاراكتېرى ئوبدان بالا ھەممىگە ياقىدۇ. تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى قىلىق، خۇي - مىجەز. « ئەزگۈ قىلىنچ _ ياخشى قىلىق» دېگەن ئىبارە شۇنىڭدىن ئېلىنغان. بۇنىڭ تەتۈرىگىمۇ (يامان قىلىققىمۇ) شۇ سۆز ئىشلىتىلىدۇ. 3 - 511 تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى خۇلق. خوتۇنلارنىڭ نازۇ - كەرەشمىسى. ئاياللارغا « ئۈكۈش قىلىنچلانما _ كۆپ خۇلقلانما، كۆپ نازلانما» دېيىلىدۇ. 3 - 511