Uyghur←ChineseMain Dictionary
قان ئايلىنىش سىستېمىسى
بىئولوگىيە
循环系统
xúnhuánxìtǒng
يۈرەك - قان تومۇر سىستېمىسى ۋە لىمفا سىستېمىسىنى تۈزگۈچى قانالچە (نەيچە) - يوللار ۋە ئورگانلار ئومۇملاشتۇرۇلۇپ قان ئايلىنىش سىستېمىسى دېيىلىدۇ. ھايۋان تېنىدە قان ئايلىنىش بولغانلىقى ئۈچۈنلا ئۈزلۈكسىز ھالدا ئوكسىگېن ھەم ئوزۇقلۇق ماددىلارغا ئېرىشىپ تۇرالايدۇ. ئۈزلۈكسىز ھالدا كاربون (Ⅳ) - ئوكسىدى ۋە باشقا مېتابولىزم مەھسۇلاتلىرىنى چىقىرىۋېتەلەيدۇ ھەمدە ئۈزلۈكسىز ھالدا گورمون ۋە بەدەن تېمپېراتۇرىسىنى يەتكۈزۈپ توشۇپ تۇرالايدۇ. ئادەمنى مىسال قىلغاندا قان سۇيۇقلۇقى بەدەن ئىچىدە بىر قېتىم ئايلىنىپ چىقىش ئۈچۈن 10 - 26 سېكۇنت ۋاقىت كېتىدۇ. بەدەن قان ئايلىنىشى (چوڭ قان ئايلىنىش) دەپ بۆلۈنىدۇ. بەدەن قان ئايلىنىشنىڭ يولى؛ قان سۇيۇقلۇقى يۈرەك سول قېرىنچىسىدىن چىقىپ ئائورتا، ئارتېرىيىلەر ئارقىلىق پۈتۈن بەدەندىكى كاپىلليار تومۇرلارغا (ئۆپكە پۈۋەكچىسىدىكى كاپىلليار تومۇرلاردىن باشقا) يېتىپ بېرىپ ماددا ئالماشتۇرىدۇ، ئاندىن ۋېنا تومۇرى، كاۋاك ۋېناسى ئارقىلىق يۈرەك ئوڭ دالانچىسىغا قايتىپ كېلىپ يۈرەك ئوڭ قېرىنچىسىغا كىرىدۇ. ئۆپكە قان ئايلىنىشنىڭ يولى؛ قان سۇيۇقلۇقى يۈرەك ئوڭ قېرىنچىسىدىن ئېقىپ چىقىپ ئۆپكە ئارتېرىيىسىدىن ئۆتۈپ ئۆپكە قىسمىدىكى كاپىلليار تومۇرلارغا بېرىپ ھاۋا ئالماشتۇرىدۇ، ئاندىن ئۆپكە ۋېناسى ئارقىلىق يۈرەك سول دالانچىسىغا كېلىپ يۈرەك سول قېرىنچىسىغا كىرىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، بەدەندىكى لىمفا سۇيۇقلۇقى ھەر دەرىقىلىك لىمفا نەيچىلىرىدىن ئۆتۈپ ئەڭ ئاخىرى كۆكرەك قانىلى (نەيچىسى) ۋە ئوڭ لىمفا قانىلىغا يىغىلىپ بويۇن تۈۋىدىكى چوڭ ۋېناغا ئېغىز ئېچىپ لىمفا سۇيۇقلۇقىنى ۋېنا تومۇرىغا يەتكۈزۈپ بېرىدۇ.
تەنتەربىيە,تېببىي
循环系统
xún huán xì tǒng