曼苏尔

دۇنيا تارىخى مەنسۇر (707 - 775)، ئەرەب ئىمپېرىيىسى ئابباسىيلار سۇلالىسىنىڭ خەلىپىسى (754 - 775). ئەسلى نامى ئەبۇ جاپپار بولسىمۇ، ئۆزىنى مەنسۇر (<غالىب> دېگەن مەنىدە) دەپ ئاتىۋالغان. مىلادى 754-يىلى ئاكىسى ئەبۇل ئابباسنىڭ تەختىگە ۋارىسلىق قىلىپ خەلىپە بولغان ۋە خەلىپىلىك ئورنىنى تالاشقان تاغىسى (سۈرىيە باش ۋالىيسى) نى يەڭگەن. تەختتە ئولتۇرغان مەزگىلدە، ھوقۇق - كۈچى بەك ئېشىپ كەتكەن گېنېرال ئەبۇ مۇسلىمنى ئۆلتۈرگەن، ئىلگىرى - ئاخىر سىنباد، پىرسىيە راۋاندىياخلار، شىئەلەر، خاۋارىجلار ۋە زورۇئاستىر مۇرتلىرى قاتالىقلارنىڭ قوزغىلاڭلىرىنى باستۇرغان. سىرتقا قارىتا، كاسپىي دېڭىزىنىڭ جەنۇبىي قىرغىقىدىكى تەبەرىستاننى ۋە ئافغانىستاندىكى قەندىھارنى يۇتۇۋالغان. 762-يىلى باغداتتا پايتەخت قۇرغان. دۆلەت باشقۇرۇش ئۈچۈن ۋەزىر ئەمىلىنى تەسىس قىلغان. مەمۇرىي ۋە مالىيە ئىسلاھاتىنى ئېلىپ بېرىپ، سودا ۋە قول سانائەتنىڭ تەرەققىياتىنى ئىلگىرى سۈرگەن. ئۇ ئابباسىيلار سۇلالىسىنىڭ ھەقىقىي ئاساس سالغۇچىسى دەپ قارىلىدۇ. ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى màn sū ěr ئەرلەر ئىسىملىرى مەنسۇر دىن màn sū ěr مەنسۇر، ئەبۇ جەئفەر دىن 曼苏尔(《光塔 màn sū ěr 伊 ئىسلام دىنى <مەنسۇر> دىن 曼苏尔(胜利者 màn sū ěr 伊 ئىسلام دىنى مەنسۇر، ئەبۇ جەئفەر دۇنيا يەر - جاي ناملىرى,تارىخ màn sū ěr مەنسۇر