كۆز

بىئولوگىيە 眼 yǎn كۆرۈش سەزگۈ ئورگىنى. كۆز ئالمىسى ھەم ئۇنىڭ قوشۇمچە ئەزالىرىدىن ئىبارەت ئىككى قىسىمدىن تەركىب تاپقان. ئادەمنىڭ كۆز ئالمىسى شار شەكىللىك بولۇپ، ئۇنىڭ كەينى تەرىپى كۆرۈش نېرۋىسى ئارقىلىق مېڭىگە تۇتىشىدۇ ۋە كۆرۈش سەزگۈ ئورگىنىنىڭ ئاساسلىق تەركىبىي قىسمى ھېسابلىنىدۇ. كۆز ئالمىسى يەنە كۆز ئالمىسى دىۋارى ۋە نۇر سۇندۇرۇش قۇرۇلمىسىدىن ئىبارەت ئىككى قىسىمغا بۆلۈنىدۇ. كۆز ئالمىسى دىۋارى ئۈچ قەۋەتكە بۆلۈنۈپ سىرتقى پەردە ]مۈڭگۈز پەردە، كۆز ئېقى (ئاقسىللىق پەردە)[، ئوتتۇرا پەردە (رەڭدار پەردە، كىرپىكسىمان پەردە، تومۇرلۇق پەردە) ۋە ئىچكى پەردە (كۆرۈش تور پەردىسى) نى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. كۆرۈش تور پەردىسىگە كۆرۈش سەزگۈ ھۈجەيرىلىرى تارقالغان بولۇپ، يورۇقلۇق تەسىرىنى سېزەلەيدۇ ھەم كۆرۈش سەزگۈسىنىڭ غىدىقلىنىشىنى ھاسىل قىلىدۇ. نۇر سۇندۇرۇش قۇرۇلمىسىدا كۆز سۈيى (سۈزۈك، سۇغا ئوخشاش سۇيۇقلۇق)، كۆز گۆھىرى ]خىروستالىك (قوش كۆپۈنكىلىك ئېلاستىك سۈزۈك تەنە)[، ئەينەك تەنە (سۈزۈك، كوللوئىد قېتىشمىسىغا ئوخشاش ماددا) لار بار. ئۇ ئېنىق، سۈزۈك بولۇپ، ئورۇن ۋە شەكلى نورمال بولغاچقا، نۇر ئاسان ئۆتىدۇ ھەمدە سۇنۇپ فوكۇسلىنىدۇ (مۈڭگۈز پەردىمۇ نۇر سۇندۇرۇش رولىغا ئىگە). ئادەم كۆزىنىڭ قوشۇمچە ئەزالىرى قاپاق (كۆزنىڭ)، بىرىكتۈرگۈچى پەردە، ياش ئاپپاراتى، كۆز مۇسكۇلى قاتارلىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئېلىپ ئاساسلىقى كۆز ئالمىسىنى ھەرىكەتلەندۈرۈش ۋە قوغداش رولىنى ئوينايدۇ. قاپاق كۆزنىڭ ئالدى تەرىپىدە بولۇپ، ئۈستۈنكى ۋە ئاستىنقى قاپاق دەپ ئايرىلىدۇ، يېپىلىپ - ئېچىلالايدۇ، ئۇنىڭ گىرۋەكلىرىدە كىرپىكلەر ئۆسكەن بولۇپ، كۈچلۈك نۇر تەسىرىدىن ۋە غەيرىي نەرسىلەنرىڭ كىرىپ كېتىشىدىن ساقلايدۇ. بىرىكتۈرگۈچى پەردە بولسا، قاپاقنىڭ ئىچكى يۈزى ۋە كۆز ئېقىنىڭ سىرتقى يۈزىنى قاپلاپ تۇرىدىغان بىر قەۋەت نېپىز پەردە بولۇپ، شىلىمشىق سۇيۇقلۇق ئاجرىتىپ چىقىرالايدۇ. نەملىكنى ساقلاپ كۆز ئالمىسىنىڭ سۈركىلىشىنى كېمەيتىش رولىغا ئىگە. شۇنداقلا مۈڭگۈز پەردىسىنى نەملەپ ئۇنىڭ سۈزۈكلۈكىنى ساقلايدۇ. ياش بېزى ئادەتتە ياش سۇيۇقلۇقى ئاجرىتىپ بىرىكتۈرگۈچى پەردىنى يۇيىدۇ، شۇنىڭدەك مۈڭگۈز پەردىنى نەمدەش، باكتېرىيىلەرنى تومۇزلاپ ياللۇغلىنىشتىن مۇداپىئەلىنىش رولىغىمۇ ئىگە. كۆز مۇسكۇلى كۆز چانىقىدا كۆز ئالمىسىنىڭ سىرتقى يۈزىگە ۋە ئۈستۈنكى قاپاققا يېپىشىپ تۇرىدۇ، كۆز ئالمىسىنى ئايلاندۇرالايدۇ. شۇنىڭدەك قاپاقانىڭ ئېچىلىپ - يېپىلىشىنى تەڭشەيدۇ. باشقا ھايۋانلارنىڭ تەدرىجىي تەرەققىيات دەرىجىسى ئوخشىماسلىقى تۈپەيلىدىن كۆرۈش سەزگۈ ئورگىنى (كۆزى) نىڭ تۈزۈلۈشى ۋە مۇرەككەپلىك دەرىجىسىمۇ ئوخشىمايدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، تۆۋەن دەرىجىلىك ھايۋانلاردا يەنە باشقا تۈزۈلۈشلەر بولىدۇ، مەسىلەن قاسىراقلىقلار ۋە ھاشاراتلارنىڭ ئاددىي كۆزى، مۇرەككەپ كۆزى ۋە توپلانام كۆزى قاتارلىقلار. شىنجاڭنىڭ يەر - جاي نامى بۇلاق (قەشقەر يېڭىشەھەر ناھىيىسى) 科孜布拉克泉 kē zī bù lā kè quán شىنجاڭنىڭ يەر - جاي نامى بۇلاق (ئۈرۈمچى شەھىرى) 库孜布拉克 kù zī bù lā kè تەبىئىي جۇغراپىيە,ئۇنىۋېرسال 肉眼 ròu yǎnDتېببىي 眼 yǎnDئۇنىۋېرسال 五官 wǔ guānDدېھقانچىلىق 眼 yǎnDئاناتومىيە كۆزA 眼动脉 yǎn dòng màiDئاناتومىيە 眼 yǎnDئۇنىۋېرسال 眼帘 yǎn liánDئۇنىۋېرسال 眼睛 yǎn jīngDمائارىپ 眼耳鼻喉系 yǎn ěr bí hóu xìDئېلېكترون، ئۇچۇر 孔眼 kǒng yǎnDئاناتومىيە 眼 yǎnDئاناتومىيە كۆز A 眼动脉 yǎn dòng màiDئۇنىۋېرسال 孔眼 kǒng yǎnDئۇنىۋېرسال 鼻儿 bí erDئاناتومىيە كۆز N 眼神经 yǎn shén jīngDئاناتومىيە كۆزN 眼神经 yǎn shén jīngDئاناتومىيە كۆز N 眼神经 yǎn shén jīngDنىفىت ئايرىش 砂眼 shā yǎnDنىفىت ئايرىش 气孔 qì kǒngDئۇنىۋېرسال 审苗窍 shěn miáo qiàoDتەنتەربىيە 导线眼 dǎo xiàn yǎnDئۇنىۋېرسال 眼眶 yǎn kuàngDئۇنىۋېرسال 眼光 yǎn guāng ئۇنىۋېرسال (ئى) yǎn jīng 眼睛