جىنسى بەلگىلىنىش

بىئولوگىيە 性决定 xìngjuédìng يەككە جىنىسلىق جانلىقلارنىڭ بەلگىلىنىش مېخانىزمى. ئوخشىمايدىغان جانلىقلارنىڭ ھەر قايسىسىنىڭ جىنسى بەلگىلىنىش ئۇسۇلى ياكى مېخانىزمى ئوخشىماسلىقى مۇمكىن. مەسىلەن، ئېمىتكۈچى ھايۋانلارنىڭ جىنسى ئۇرۇقلانغان ۋاقىتتا جىنسىي خروموسوملارنىڭ قوشۇلۇشى بەلگىلەيدۇ. x خروموسوما بولغان سپېرما ۋە تۇخۇم (تەركىبىدە x بار) قوشۇلسا، ئانىلىق ئىندىۋىد بولۇپ يېتىلىدۇ، ئۇنىڭدا xx جىنسىي خروموسوما بولىدۇ. g خروموسوما بولغان سپېرما ۋە تۇخۇم قوشۇلسا، xg جىنسىي خروموسومىغا ئىگە ئاتىلىق ئىندىۋىد بولۇپ يېتىلىدۇ. ھەسەل ھەرىسىنىىڭ ئۇرۇقلانغان ياكى ئۇرۇقلانمىغانلىقى بىلەن بەلگىلىنىدۇ. ئۇرۇقلانغان تۇخۇمى ئەركەك ھەرە بولۇپ يېتىلىدۇ. دېڭىزدا ياشايدىغان پارازىت قۇرتلارنىڭ كېيىن بۆلۈنۈشى ئاساسىي جەھەتتىن مۇھىت ئامىلىغا باغلىق بولۇپ، ئەركىن ياشايدىغان لىچىنكىسى بولۇپ، جىنسىنىڭ تۇمشۇقىغا چۈشكەن لىچىنكىسى ئەركىكى بولۇپ يېتىلىدۇ.