UyghurMain Dictionary
ھاۋا تۆشۈكى
بىئولوگىيە
كۆپلۈكى، ئۆسۈملۈكنىڭ يەر ئۈستى قىسمىنىڭ ئېپىدېرمىسى ئۈستىدىكى ھاۋا كىرىپ چىقىدىغان كىچىك تۆشۈك. ئۇ بىر جۈپ قوغدىغۇچى ھۈجەيرىدىن تۈزۈلىدۇ. قوغدىغۇچى ھۈجەيردە تىرىك ھۈجەيرە بوۇپ، ئادەتتە بۆرەك شەكىللىك بولىدۇ. (باشاقلىقلار ئائىلىسىدىكى ئۆسۈملۈكلەرنىڭ قوش تۈگمە شەكىللىك بولىدۇ). تەركىبىدە خلوروپلاست بولىدۇ. ئىككى قوغدىغۇچى ھۈجەيرىنىڭ ئويمان تەرىپى بىر - بىرىگە قارىغان بولۇپ، ئىككىسىنىڭ ئوتتۇرىسىدا ھۈجەيرە ئارىلىق بوشلۇقى - ھاۋا تۆشۈكى بولىدۇ. قوغدىغۇچى ھۈجەيرىنىڭ ھۈجەيرە پوستىنىڭ قېلىنلىشىش ئەھۋالىمۇ ئالاھىدە بولۇپ، ئادەتتە دۈمبە تەرىپى (يەنى ئېپىدېرما ھۈجەيرىسى بىلەن تۇتىشىدىغان يۈزى) بىرئاز نېپىز، قالغان تەرەپلىرى بىرئاز قېلىن بولىدۇ. قوغدىغۇچى ھۈجەيرە سۇغا تولغاندا پوستى نېپىز تەرەپكە قاراپ كۆپۈپ ھاۋا تۆشۈكى ئېچىلىدۇ؛ ئەكسىچە، ھۈجەيرە سۇ يوقاتقاندا كۆپۈش بېسىمى تۆۋەنلەپ قوغدىغۇچى ھۈجەيرە قورۇلىدۇ. بۇنىڭ بىلەن ھاۋا تۆشۈكى كىچىكلەيدۇ ياكى ئېتىلىدۇ. بۇخىل ئاكتىپ ھەرىكەت تەن ئىچىدىكى سۇنىڭ ئاز - كۆپلۈكىگە ئاساسەن، ھاۋا تۆشۈكىنىڭ ئېچىلىپ يېپىلىشىنى ئاپتوماتىك كونترول قىلىپ، ھاۋا ئالمىشىش ۋە پارلىنىشنى تەڭشەپ تۇرىدۇ.