خاك

چاغاتاي دەۋرى ئۇيغۇر سۆزلۈكلىرى پارىسچە توپا، تۇپراق؛ كۈل: پەس كۆرۈلگەن، خار: 1. مەزەللەت خاكىغە سۈرتۈپ يۈزىنى، يىغلابان مەجنۇن. نېچۇككىم بولماغايلار سەن كەبى ئالەمدە بىرلەيلا. شەۋقى. 2. ئادەملىق تۇپراغىن بەرسەفانا يېلىگە چەرخ، ئاھكىم، يوقتۇر كىشى ئەھلى ۋەفادىن خاكراق. نەۋايى. كلاسسىك ئەدەبىيات سۆزلۈكلىرى پارىسچە توپا، تۇپراق؛ توزاڭ؛ تېرىتورىيە، دۆلەت تۇپرىقى؛ يەر يۈزى. بۇ سۆز كۆچمە مەنىدە مۇنداق قوللىنىلىدۇ: خاك ئەتمەك - ئۆلتۈرمەك؛ خاك بولماق - ئۆزىنى پەس تۇتماق؛ خاكى سىياھ ئەتمەك - پۇلنى قارا تۇپراقتەك سورىماق، ئورۇنسىز چېچىپ خەجلىمەك. شىۋىلەر خوتەن شىۋىسى توپا.