تۈر

بىئولوگىيە 种 zhǒng ئوتاق ئەجدادىن كەلگەن بەلگىلىك مورفولوگىيە، فىزىئولوگىيە ۋە ھەرىكەت ئالاھىدىلىكىگە ئىگە ھەمدە بەلگىلىك تەبىئىي تارقىلىش رايونىدا ياشايدىغان جانلىقلار يەككە تەن توپى. تۈر ئىچىدىكى يەككە تەنلەر ئۆز ئارا ئەركىن چېتىشىپ نورمال يېتىلىدىغان ئەۋلاد ھاسىل قىلالايدۇ. ئوخشاشمايدىغان تۈرلەر ئوتتۇرىسىدا ئادەتتە ئەركىن چېتىشىش بولمايدۇ ياكى چېتىشقاندىن كېيىن كۆپىيىش ئىقتىدارىغا ئىگە ئەۋلاد قالدۇرالمايدۇ. مەسىلەن: ئەرەب ئېتى بىلەن موڭغۇل ئېتى ئوتتۇرىسىدا تەبىئىي چېتىشىش يوشۇرۇن كۈچى بولۇپ، ئۇلار چېتىشقاندىن كېيىن نورمال يېتىلىدىغان ئەۋلاد ھاسىل قىلالايدۇ، شۇڭا ئۇلار ئوخشاش تۈر - ئات (Equus caballus) قا كىرىدۇ. كالا بىلەن سۇ كالىسى ئادەتتە تەبىئىي چېتىشالمايدۇ، شۇڭا ئۇلار ئوخشاش بولمىغان تۈرگە كىرىدۇ. ئات بىلەن ئېشەك گەرچە چېتىشالىسىمۇ، بىراق تۇغۇلغان بالىسى - قېچىرنىڭ كۆپىيىش ئىقتىدارى بولمايدۇ، شۇڭا ئۇلار ئوخشاش بولمىغان تۈر دەپ قارىلىدۇ. تۈر جانلىقلار تەدرىجىي تەرەققىياتنىڭ بىرلىكى، شۇنداقلا جانلىقلار كلاسسىفىكاتسىيىسىنىڭ ئاساسىي بىرلىكى. جانلىقلارنىڭ ھەر بىر تۈرى بىر نىسپىي تۇراقلىققا ئىگە ئىرسىيەت سىستېمىسى بولۇپ، ئۇزۇن مەزگىللىك تاللاشنىڭ مۇستەقىل مەھسۇلاتى، ئۇ باشقا تۈرلەردىن ماھىيەتلىك پەرقلىنىدۇ. بىراق ئۇ يەنىلا تەرەققىي قىلىدۇ. بىر تۈر ئۆزگىرىش، ئىرسىيەت ۋە تەبىئىي تاللىنىش ئارقىلىق تەرەققىي قىلىپ، باشقا بىر يېڭى تۈرگە ئايلىنىدۇ. ھازىر يەر شارىدا بار بولغان كۆپلىگەن تۈرلەر ئورتاق ئەجدادىدىن ئۇزۇن يىللار ئاستا - ئاستا تەرەققىي قىلىش ئارقىلىق بارلىققا كەلگەن. ئۇنىۋېرسال (ئى) zhǒng ，zhǒng lèi 种，种类 باغۋەنچىلىك,تەنتەربىيە,گىئولوگىيە,ئورمانچىلىق,نىفىت ئايرىش 类型 lèi xíngDئۆسۈملۈك 种 zhǒngDماتېماتىكا 班 bānDماتېماتىكا 种类 zhǒng lèiDمائارىپ 体裁 tǐ cáiDپارقازان، بېسىملىق باك 型号 xíng hàoDئۇنىۋېرسال 品类 pǐn lèiDكومپيۇتېر 项 xiàngDپارقازان، بېسىملىق باك 科 kēDسودا 项目 xiàng mùDپارقازان، بېسىملىق باك 项目 xiàng mùDكومپيۇتېر 项目 xiàng mùDئۇنىۋېرسال 级型 jí xíngDتوكچىلىق، كومپيۇتېر 类别 lèi biéDسودا 品种 pǐn zhǒngDسودا 花样 huā yàngDسودا 科目 kē mùDپارقازان، بېسىملىق باك 种类，多样性 zhǒng lèi ，duō yàng xìngDپارقازان، بېسىملىق باك 型，类型，式样 xíng ，lèi xíng ，shì yàng shì yàngDتوكچىلىق، كومپيۇتېر 类别 lèi biéDدېھقانچىلىق 种 zhǒngDتەبىئىي جۇغراپىيە 变体 biàn tǐDئۇنىۋېرسال 变种 biàn zhǒngDئورمانچىلىق 种 zhǒngDسودا 类别 lèi biéDتەنتەربىيە 品种 pǐn zhǒngDئۇنىۋېرسال 种类 zhǒng lèiDكومپيۇتېر 种类 zhǒng lèiDمائارىپ 科目 kē mùDئۇنىۋېرسال 门类 mén lèiDتەنتەربىيە 项 xiàngDتەنتەربىيە 项目 xiàng mùDپارقازان، بېسىملىق باك 族(属)，系列 zú (shǔ )，xì lièDماتېماتىكا 类 lèiDئېلېكترون، ئۇچۇر 类别(等级) lèi bié (děng jí )Dكومپيۇتېر 类别 lèi biéDكومپيۇتېر 类 lèiDئورمانچىلىق 品种 pǐn zhǒngDكومپيۇتېر 项 xiàngDپارقازان، بېسىملىق باك 科目 kē mùDتەنتەربىيە 种类 zhǒng lèiDتېببىي 种 zhǒngDئېلېكترون، ئۇچۇر 类别(种类) lèi bié (zhǒng lèi )Dئۇنىۋېرسال 项目 xiàng mùDئېلېكترون، ئۇچۇر 科目 kē mùDئېلېكترون، ئۇچۇر 畴([磁]畴) chóu ([cí ]chóu )Dئۇنىۋېرسال 类别 lèi biéDتاشيول قۇرۇلۇشى 分类 fēn lèiDئۇنىۋېرسال 族群 zú qúnDتوكچىلىق، كومپيۇتېر 类别 lèi biéDتېببىي 品种 pǐn zhǒngDپارقازان، بېسىملىق باك 记录表，数据单，数据表，一览表 jì lù biǎo ，shù jù dān ，shù jù biǎo ，yì lǎn biǎoDپارقازان، بېسىملىق باك 类型，型 lèi xíng ，xíngDتېببىي 物种 wù zhǒngDپوچتا - تېلېگراف 形号 xíng hàoDپوچتا - تېلېگراف 分类 fēn lèiDئۇنىۋېرسال 物种 wù zhǒngDيېزىق - باسما 体裁 tǐ cái دىنى سۆزلۈكلەر بۇددا دىنى 犍度 jiān dù شىنجاڭنىڭ يەر - جاي نامى كۆل (ئاراتۈرۈك ناھىيىسى) 吐尔库勒 tǔ ěr kù lè