道尔顿

ئۇنىۋېرسال dào ěr dùn دالتون دۇنيا تارىخى دالتون (1766 - 1844)، ئەنگىلىيەلىك خىمىك، تەبىئەت پەيلاسوپى. نامرات توقۇمىچىلىق ئىشچىسى ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلگەن. ئاساسەن ئۆزلۈكىدىن ئۆگىنىشكە تايىنىپ، ئالىم بولۇپ يېتىشكەن. 1778 - يىلدىن باشلاپ ئوقۇتقۇچى بولغان. 1801 - يىلى <گازنىڭ بېسىمىنى بۆلۈش قانۇنى> نى كەشىپ قىلغان، 1803 ـ يىلى <ھەسسىلىك نىسبەت قانۇنى> نى كەشىپ قىلغان ھەمدە ئېلىمېنتلارنىڭ نىسپىي ئاتوم ئېغىرلىقىنى كىرگۈزگەن (ئەڭ دەسلەپكى ئاتوم ئېغىرلىقى جەدۋىلىنى ئوتتۇرغا قويغان). 1808 - يىلى <دالتون ئاتوم تەلىماتى> نى ئېلان قىلغان. 1816 - يىلى فرانسىيەپەنلەر ئاكادېمىيىسىنىڭ مۇخبىر ئاكادېمىكىلىقىغا سايلانغان، 1822 - يىلى ئەنگىلىيە پادىشاھلىق پەنلەر ئاكادېمىيىسىنىڭ ئاكادېمىكلىقىغا سايلانغان. <خىمىيە ئىلىمىنىڭ يېڭى سىستېمىسى> دېگەن ئەسىرى بار.