چار پادىشاھ

ئۇنىۋېرسال 沙皇 shā huáng دۇنيا تارىخى 沙皇 shā huáng (1) روسىيە پادىشاھىنىڭ نامى. <چار> لاتىنچە <كائېسار> (قەدىمكى رىم ئىتىبداتى كائېسارنىڭ نامى. كېيىن رىم ئىمپېراتورلىرىنىڭ ئۇنۋانىغا ئايلانغان) نىڭ ئاھاڭ ئۆزگىرىشىدىن كەلگەن. 1547-يىلى 1-ئاينىڭ 16-كۈنى ئىۋان Ⅳ تاج كىيىپ تەختكە چىققاندىن كېيىن، موسكۋا كىنەزى دېگەن نامغا قانائەت ھاسىل قىلماي ئۆزىنى رەسمىي چار پادىشاھ دەپ ئاتىغان. بۇ نامنى قوللىنىشتىكى مەقسىتى، ئۆزىنىڭ چەكسىز پادىشاھلىق ھوقۇقىنى كۆز - كۆز قىلىش ھەم موسكۋا كىنەزلىكىنىڭ ياۋروپا دۆلەتلىرى ئىچىدىكى يۈكسەك ئورنىنى تەكىتلەشتىن ئىبارەت. شۇنىڭدىن ئېتىبارەن موسكۋا كىنەزلىكى ئۆزىنى چار روسىيە دەپ ئاتاپ كەلگەن. 1721-يىلى پېتر Ⅰ ئۆزىنى ئىمپېراتور دە ئۆزگەرتكەن، بىراق ئادەتتە يەنىلا چار پادىشاھ دېگەن نامنى قوللىنىپ كەلگەن. چار پادىشاھلىق تۈزۈمى ئىچكى جەھەتتە خەلقنى ۋەھشىيلەرچە باستۇرۇپ كەلگەن، سىرتقا قارىتا تاجاۋۇزچىلىق - كېڭەيمىچىلىك سىياستىنى يولغا قويۇپ، تاكى 1917-يىلدىكى فېۋرال بۇرژۇئا ئىنقىلابىدا ئاغدۇرۇپ تاشلانغانغا قەدەر داۋام قىلغان. (2) بۇلغارىيە پادىشاھىمۇ ⅩⅨ ئەسىرنىڭ ئاخىرىدىن باشلاپ چار پادىشاھ دېگەن نامنى قوللانغان. 1946-يىلى خەلق جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغاندا بۇ نام بىكار قىلىنغان.