巴赫

باخ (1)يوھان سېباستىئان باخ (8516-1750)گېرمانىيىلىك كومپوزىتور. ئۇنىڭ ئاتابوۋىسى مۇزىكانت بولغان. ئۇ كىچىكىدە ئورگان چېلىش تېخنىكىسىنى پۇختا ئىگىلىگەن. 1703-1708-يىللىرى ئارنىستادت، مۇخخاۋسېندا چېركاۋ ئورگانچىسى بولغان. كېيىن ۋېيمارغا بېرىپ ئوردا ئورگانچىسى بولغان. 1714-1717-يىللىرى سازەندىلەر باشلىقى بولغان.1717-1723-يىللىرى كودۇندا ئوردا سازەندىلىرى باشلىقى بولغان، 1723-يىلىدىن باشلاپ لېيپسېگ سان توماس چېركاۋىدا ھەمدە ئۇنىڭغا تەۋە بولغان ناخشا مەكتىپىدە تاكى ۋاپات بولغانغا قەدەر سازەندىلەر باشلىقى ۋە ئوقۇتقۇچى بولغان. كاتولىك دىنىغا چىن ئىتىقاد قىلىش بىلەن بىر ۋاقىتتا، يەنە بۇرژۇئازىيىنڭ مەرىپەتچىلىك ئىدىيىسىنىڭ تەسىرىگە چوڭقۇر ئۇچرىغان. ئۆمۈر بويى قېتىرقىنىپ تەتقىق قىلىپ، ئادەتتىن تاشقىرى تىرىشچانلىق بىلەن ئىجادىيەت بىلەن شۇغۇللانغان. ئۇنىڭ ئەسەرلىرىدە 30 يىللىق ئۇرۇشتىن كېيىنكى گېرمانىيە شەھەر ئاھالىسىنىڭ ئىدىيىۋى ھالىتى ئەكس ئەتتۈرۈلگەن. ئۇنىڭ گېرمانىيە مىللىي مۇزىكىسى ئاساسىدا ئىجاد قىلغان، ⅩⅥئەسىردىن بۇيانقى نېدىرلاندىيە، ئىتالىيە ۋە فرانسىيە قاتارلىق دۆلەتلەرنىڭ مۇزىكىلىرىنى ئۆزلەشتۈرۈشتىكى مۇۋەپپەقىيىتى. غەربنىڭ يېقىنقى زامان مۇزىكىسى تەرەققىياتىغا چوڭقۇر تەسىر كۆرسەتكەن. ئەسەرلەرنىڭ كۆپىنچىسى قوشما ئاھاڭ بىلەن يېزىلغان. ناخشىلىق مۇزىكىدا دىنىي مەزمۇن ئاساس قىلىنغان. ئاساسلىق ناخشىلىق مۇزىكىلىرىدىن<مىنۇر مىسساكۈيى>، <ماتتېۋنىڭ ئازاب چېكىش كۈيى> ۋە 200 دىن ئارتۇق سونۇتاسى بار. مۇزىكىدىن <ئوتتۇرىچە پىئانىنو مۇزىكىسى توپلىمى>ئىككى توم، قەدىمكى پىئانىنو مۇزىكىسى<فرانسىيە يۈرۈشلۈك كۈيلىرى>، <ئەنگىلىيە يۈرۈشلۈك كۈيلىرى>، ئورگان كۈيى <توكات بىلەن فۇگې> سىمفونىيىلىك مۇزىكا <براندېنبۇرگ تەڭكەش مۇزىكىسى> قاتارلىقلار بار. ئاخىرقى ئۆمرىدە ئىجاد قىلغان <فۇگېنىڭ سەنئىتى>، <مۇزىكا سوۋغىسى> قاتارلىق ئەسەرلىرى بار. ئۇنىڭ بالىلىرىدىن كارل فىلىپ ئېمانول باخ (1714-1788)بىر قەدەر مەشھۇر بولۇپ، يېقىنقى زامان سونۇتا شەكلىنىڭ ئاساسچىسى ھېسابلىنىدۇ.(2)ئالېكسىي نىكولايېۋىچ باخ (1857-1946). سوۋېت ئىتتىپاقلىق بىئوخىمىيە ئالىمى. ئۇكرائىنالىق ھاراق ياساش ئۇستىسى ئائىلىسىدە دۇنياغا كەلگەن. ئۇ، كيېۋ ئۇنىۋېرسىتىتىنىڭ خىمىيە فاكۇلتېتىدا ئوقۇغان بولۇپ، ئوقۇغۇچىلار دولقۇنىغا قاتناشقاچقا مەكتەپتىن ھەيدەلگەن. ئۈچ يىل سۈرگۈندە يۈرۈپ، كېيىن نارودنىكلار پارتىيىسىگە قاتناشقان. <چارپادىشاھئاچارچىلىق> دېگەن كىتابنى يېزىپ مۇستەبىتلىك تۈزۈمنى سۆككەن. 1885-يىلنىڭ ئالدى كەينىدە فرانسىيە، ئامېرىكا ۋە شۋېتسارىيىلەردە مۇھاجىر بولۇپ تۇرۇپ، ئىلىم پەن تەتقىقاتى بىلەن شۇغۇللانغان. 1719-يىلى دۆلىتىگە قايتقان. كاربوۋ فىزىكاخىمىيە تەتقىقات ئورنى، سوۋېت ئىتتىپاقى پەنلەر ئاكادىمىيىسى باخ بىئوخىمىيە تەتقىقات ئورنىنى تەشكىللىگەن. ئىلگىرى ئاخىرى بولۇپ يېشىل ئۆسۈملۈكلەرنىڭ كۆمۈرگە ئايلىنىش رولى، ھەرخىل بىئولوگىيىلىك ھۈجەيرىلەرنىڭ كىسلاتالىشىش جەريانىنى ھەمدە ئېچىتىش رولىنى تەتقىق قىلىپ، ئاستا ئوكسىدلىنىش جەريانىدىكى ھىدروكسىدلىنىش تەلىماتىنى تاماملىغان. ئۇنىڭ ئېچىتقۇ ئۈستىدە ئېلىپ بارغان تەتقىقاتى تىبابەتچىلىك، يېزا ئىگىلىكى ۋە يېمەكلىكلەر سانائىتىگە تۆھپە قوشقان.