ئۇمەر

دۇنيا تارىخى 欧麦尔 ōu mài ěr (592 - 644) ئىسلام خەلىپىسى (634 - 644). مەككىدە تۇغۇلغان، ئاقسۆڭەك سودىگەرلىكتىن كېلىپ چىققان. دەسلەپتە مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنڭ دىن تارقىتىش پائالىيىتىگە قارشى چىققان، كېيىن ئىسلام دىنىغا ئېتىقاد قىلغان. ئەبۇ بەكرىگە ياردەملىشىپ دۆلەت ئىشلىرىنى بىر تەرەپ قىلغان، كېيىن خەلىپە بولغان. تەختتە ئولتۇرغان مەزگىلدە ئىراق، سۈرىيە، پەلەستىن، مىسىر ۋە ئىران قاتارلىق جايلارنى بويسۇندۇرغان. ئەرەب دۆلىتىنىڭ مەمۇرىي، ئەدلىيە، ھەربىي، مالىيە قاتارلىق بىرقاتار تۈزۈملىرىنى تۈزۈپ چىققان. <ھىجرىيە> نى ئىسلام دىنىنىڭ يىلنامى قىلىپ بېكىتكەن. كېيىن مەدىنىدە بامدات نامىزىنى ئۆتەۋاتقاندا پېرسىيە تەۋەلىكىدىكى قۇل تەرىپىدىن ئۆلتۈرۈلگەن.