ئۈز

ئاھاڭداش سۆزلەر پېئىل. ئۈزمەك، ئۈزۈش.1. ئۇزۇنچاق نەرسىنى تارتىپ بۆلۈۋەتمەك، ئاجراتماق. ئاغامچىنى ئۈزمەك.* گۈل ئۈزمەك. * ئۈزۈم ئۈزمەك. * تەلۋە تەپسە، تۆمۈرنى ئۈزىدۇ (ماقال). 2. ئارىدىكى مۇناسىۋەت، ئالاقە رىشتىنى توختاتماق. مۇناسىۋەتنى ئۈزمەك. * قول ئۈزمەك. * ئالاقىنى ئۈزمەك. * گەپنى ئۈزمەك. دوستۇڭ بولسا دۈشمىنىڭگە بەك يېقىن، ئۇنىڭدىن قول ئۈزۈشنى ئەقللىقلىق دېگىن. * * * ھەر نەرسىگە باغلىما كۆڭۈل، كۆڭۈل ئۈزمەل ئەجەب مۈشكۈل. ئاھاڭداش سۆزلەر پېئىل. ئۈزمەك، ئۈزۈش. 1. قول - پۇتلىرىنى مىدىرلىتىپ سۇ ئۈستىدە ھەرىكەت قىلماق. سۈ ئۈزمەك. * سۇ ئۈزۈش مۇسابىقىسى. يول يۈرسەڭ باشقا چىق، سۇ ئۈزسەڭ قاشقا چىق. * * * ئىلىم ئېقىن سۇغا كېمە بولىدۇ، كېمىدە بىلىمىلىك ئۈزۈۋېرىدۇ. 2.لەيلىمەك، لەيلەپ يۈرمەك. ئاسماندا بولۇت ئۈزۈپ يۈرەتتى. «ئۈز» دىن ئىككى تۇيۇق: كۆڭۈلنىڭ كەيىنىگە كىردىم - ھەۋەس دەرياسىدا ئۈزدۈم، ھالال جۈپتۈم، بالا، ئۆيدىن كۆڭۈلنىڭ رىشتىنى ئۈزدۈم، غېرىب بولدۇم، ئەقىل تاپتىم، ھەۋەستىن ئەمدى قول ئۈزدۈم - ئابدۇرەھىم زونۇن. بەختنى كۆزلىسەڭ قايناق جەڭدە ئۈز، رەقىبىنىڭ كۆكىسىگە غەزەپتىن ئوق ئۈز. ئەۋدلار بەختىگە باغ ياساپ ئۆتسەڭ، روھىڭ دەر: «مەن تۈزگەن بوستاندىن گۈل ئۈز». - ئابدۇكېرىم مەقسۇت. كلاسسىك ئەدەبىيات سۆزلۈكلىرى <ئۇد>غا قاراڭ. مەنىداش سۆزلۈكلەر ئېغىر ئەيىب، جىنايەتچىلەرگە قارىتا ئىچ - ئىچىدىن يىرگىنچ تۇيغۇسى. ناھەقچىلىككە لەنەت. مۇھەببەتنى بىلمىگەن نەپرەتنىمۇ بىلمەس. ئوغرى تويغۇچە يەيدۇ، ئۆلگىچە قارغىش ئالىدۇ. ئاتا قارغىشى ئوق، ئانا قارغىشى دوق. مەنىداش سۆزلۈكلەر مال - چارۋىلار، جانىۋارلارنىڭ تېنىدە، سۈتىدە، بەزى ئۆسۈملۈكلەرنىڭ غولى، ئۇرۇقىدا، دېنىدا، گۈلىدە بولىدىغان ماددا. قوي يېغى؛ زىغىر يېغى. ياغ يەپ يالىڭاچ يات. ياغدەك باقماق. شەيتاندىن، توپا يەمسەن؟ - دەپ سورىسا، يېغى بارمۇ؟ - دەپتۇ. ماي قاچىسى سىرتىدىن مەلۇم. شىۋىلەر قۇمۇل شىۋىسى ياغ، ماي. مەسىلەن: بۇ ئاش ئۈزلۈك ئاش بوپتۇ. تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى ياغ. ئۈزلۈگ مۈن _ ياغىلىق شورپا. 1 - 50 تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى («ا - ئېلىف» يۇمشاق تەلەپپۇز قىلىنىدۇ) ئۇز ياغ. ئۈزلۈك ئاش _ ئۈزلۈك ئاش. 1 - 63 تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى گاس، پاڭ. ئۈز كىشى _ گاس ئادەم. 1 - 63 قەدىمكى ئۇيغۇر تىلى سۆزلۈكلىرى نەپرەت، غەزەپ ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم دىئال. ياغ، ماي.