ئىر

چاغاتاي دەۋرى ئۇيغۇر سۆزلۈكلىرى جىر، ناخشا، كۈي، «يىر» غا قاراڭ. تۈركانە ئىر ئىلاغۇنچە ئانىڭ، كۆيدۈردى مېنى يالاي بۇلاسى. سەككاكى. مەنىداش سۆزلۈكلەر شېئىر - قوشاق بىلەن كۈي ئاھاڭنىڭ بىرىكمىسى. <ئېيتماق> بىلەن پېئىللىشىدۇ. كىشىلەر بەلەن ئاۋاز بىلەن ئېيتىدۇ. <ناخشا> ئومۇمىي نام. <غەزەل> قەشقەر شېۋىسىدە قوللىنىلىدۇ. <شەرق> 30 - يىللاردا ئوقۇغۇچىلار ناخشىسىنى كۆرسىتەتتى. <مارش> قوشۇن يۈرۈش قىلغاند يىغلاپ يۈرۈپ ياشىغۇچە، ناخشا ئېيتىپ ئۆلگەن ئەلا. ناخشا ياڭرىغان يەردە ھاياتنى نەس باسماس. يېڭىدىن غەزەل چىقتى، ئېيتالماي جېنىم چىقتى. غەزەلنى باشلىماق تەس. <بىز ئىزچىلار بىز> دېگەن شەرقنى 30 - يىللىرىنىڭ ئوتتۇرىلىرىدا ئوقۇغۇچىلار ئېيتاتتى. <پىدائىيلار مارشى> ھازىر دۆلىتىمىزنىڭ گېمىنى. ئۆلەن: ھاي - ھاي ئۆلەن، جان ئۆلەن، ئۆلەن كۆپتۈر، يار - يار. ئۆلەن ئېيتقان تىلىڭدىن ماڭا ئۆپتۈر، يار - يار. يار - يار: تاغدا تايچاق كىشنەيدۇكەن، ئات بولدۇم دەپ يار - يار، ئات بولدۇم دەپ، ئۆيدە كېلىن يىغلايدۇكەن، يات بولدۇم دەپ، يار - يار، يات بولدۇم دەپ. لاي - لاي: چەش دۆۋىلىنىپ تاغ بولدى ئەجرىمىزدىن لاي - لاي -لاي، تاشتى شادلىق سەل بولۇپ قەلبىمىزدىن لاي - لاي - لاي،... ئەللەي: قاراڭغۇدا تۇغۇلدۇڭ، ئەللەي بالام، ئەللەي، بۇشۇگۈڭدە بۇغۇلدۇڭ، ئەللەي بالام، ئەللەي... تۈركىي تىللار دىۋانى سۆزلۈكلىرى ئىزا، خىجالەت مەنىلىرىدە ئىشلىتىلىدىغان سۆز. ئەر ئىر بولدى _ ئادەم ئىزا تارتتى. 1 - 50 قەدىمكى ئۇيغۇر تىلى سۆزلۈكلىرى شىمال، <ئىرⅡ> گە قاراڭ قەدىمكى ئۇيغۇر تىلى سۆزلۈكلىرى تاش قەدىمكى ئۇيغۇر تىلى سۆزلۈكلىرى جەنۇب ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم كونا. پال. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم كونا. جىر، كۈي، ناخشا. ئەنجۈردىن شېرىن - شەربەت بېرىپ دىلغا، ئىر ئىرلاپ، جاراڭلىق ساز چېلىپ كەپسەن.