Uyghur←Chinese主要词典
ئالمىشىش
بىئولوگىيە
交换
jiāohuàn
ياكى <ئۆز ئارا ئالمىشىش> دەپ ئاتىلىدۇ. سان كېمەيتىپ بۆلۈنگەندە، ئوخشاش مەنبەلىك خروموسوملار جۈپلىشىش مۇرەككەپ تەنچىسى ئارقىىق ئۆز ئارا جۈپ تۈزىدۇ، بۇ چاغدا بىر جۈپ ئوخشاش مەنبەلىك خروموسومنىڭ ئاچا - سىڭىل بولمىغان خروماتىدلىرى ئىرسىيەت ماددىسىنى دائىم ئۆز ئارا ئالماشتۇرىدۇ. ئالماشتۇرىدىغان خروموسوما بۆلەكلىرى ئادەتتىكى ئەھۋالدا پۈتۈنلەي تەڭ باراۋەر بولىدۇ، لېكىن تەڭ بولمىغان ئالماشتۇرۇشنىمۇ ئارىلاپ كۆرۈشكە بولىدۇ. خروموسوملارنىڭ كېسىشىشى ئالماشقانلىقىنىىڭ ستولوگىيىلىك ئىسپاتى بولىدۇ. قوشنا بۆلىكىدە ئالمىشىشنىڭ پەيدا بولۇشىغا ئارىلىشىپ قالىدۇ. ئالمىشىش گېنلارنىڭ قايتىدىن بىرىكىپ، جانلىقلارنىڭ يېڭى تىپلىرىنى ھاسىل قىلىدىغان جەريانلارنىڭ بىرى.
بىئولوگىيە
演替
yǎntì
بەلگىلىك قانۇنىيەت بويىچە بىر تۈركۈمنىڭ ئورنىنى باشقا بىر تۈركۈم ئالىدىغان ئۆزگىرىش جەريانى. مەسىلەن، كۆلدىكى تۈركۈم بىر قاتار ئالمىشىشنى بېسىپ ئۆتۈپ قۇرۇقلۇقتىكى تۈركۈمگە ئۆزگىرىدۇ. كۆپ شەكىللىنىشكە باشلىغاندا ئاستى قۇم، سۈيى سۈزۈك، قىرغاقلىرىدا ئۆسۈملۈك ئاز بولىدۇ. يامغۇر سۈيىنىڭ كۆل ئەتراپىدىكى تۇپراق ۋە ئورگانىك ماددىلارنى ئېقىتىپ كىرىشىگە ئەگىشىپ، لەيلىگۈچى جانلىقلار، سۇ ئاستى جانلىقلىرى تەدرىجىي كۆپىيىدۇ. قىرغاقتىكى ئۆسۈملۈكلەرمۇ كۆلنىڭ ئىچىگە بۆسۈپ كىرىدۇ. سۇغا چۆكۈپ تۇرىدىغان ئۆسۈملۈكلەر ۋە سۇ ئۈستىدە يېيىلىپ تۇرىدىغان ئۆسۈملۈكلەرنىڭ كۆپىيىشى بىلەن سۇ مۇھىتى بۇزۇلۇپ، بېلىق تۈرىدىكى جانلىقلار ئازىيىدۇ، قوش ماكانلىقلار ۋە قۇرۇقلۇقتا ياشايدىغان ھايۋانلار (مەسىلەن، پاقا، قۇلۇلە ۋە پاشا قاتارلىقلار) كۆپىيىدۇ. كۆلگە پاتقاق ۋە چىرىندىلەرنىڭ يىغىلىشى بىلەن قۇرۇقلۇق ھاسىل بولۇپ، نەم جاي ئۆسۈملۈكلىرى تۈركۈمى ئۆسىدۇ، سازاڭ، چېكەتكە، غاجىلىغۇچىلار ۋە يەرگە ئۇۋا سالىدىغان قۇشلار توپلىشىدۇ، ئەڭ ئاخىرىدا چاتقال ۋە دەرەخلەر كۆپىيدۇ. بۇنىڭ بىلەن كۆل تۈركۈمى ئورمان تۈركۈمىگە ئالمىشىدۇ. بۇنىڭغا ئەگىشىپ پۈتكۈل ھايۋانلارنىڭ ئېكولوگىيىلىك توپىدا ئۆزگىرىش بولىدۇ. تۈركۈملەرنىڭ ئالمىشىش تەرتىپىدە، ئەڭ بۇرۇن پەيدا بولغىنى ئەجداد تۈركۈم ئۆتكۈنچى تۈركۈملەرنى بېسىپ ئۆتۈپ ئەڭ ئاخىرىدا ھاسىل بولىدىغىنى چوققا تۈركۈم (climax community) دەپ ئاتىلىدۇ. چوققا تۈركۈم بىلەن مۇھىت ئامىللىرى ئوتتۇرىسىدا ئادەتتە تەڭپۇڭ ھالەت ساقلىنىدۇ. مەسىلەن، ئىسسىق بەلباغ رايونلىرىدىكى چوققا تۈركۈم يامغۇرلۇق رايون ئورمىنى بىلەن مۆتىدىل بەلباغ، قۇرغاق رايونلاردىكى چوققا تۈركۈم ئوتلاق قاتارلىقلار.
تېببىي
置换
zhì huànDئوت ئۆچۈرۈش
ئالمىشىش (كونۋېكسىيە)
对流
duì liúDجامائەت خەۋپسىزلىكى
ئالمىشىش (ھەربىي قىسىم)
调防
diào fángDتەنتەربىيە
ئالمىشىش (ۋېلىسپىت)
换班
huàn bānDتاشيول قۇرۇلۇشى
演替
yǎn tìDئۆسۈملۈك
演替
yǎn tìDئۆسۈملۈك
世代交替
shì dài jiāo tìDباغۋەنچىلىك
交换
jiāo huànDتەنتەربىيە
交换
jiāo huànDھەربىي
调防
diào fángDپارقازان، بېسىملىق باك
互换
hù huànDئەدلىيە ئاتالغۇلىرى
串换
chuàn huànDكومپيۇتېر
更替
gēng tìDتەنتەربىيە
变换
biàn huànDتەنتەربىيە
替换
tì huànDھەربىي
换乘
huàn chéngDپارقازان، بېسىملىق باك
交替,交替的,代用的
jiāo tì ,jiāo tì de ,dài yòng de dài yòng deDماشىنىسازلىق
接替
jiē tìDماتېماتىكا
更换
gēng huànDئورمانچىلىق
交换
jiāo huànDئورمانچىلىق
更替
gēng tì