雅尔塔会议

دۇنيا تارىخى يالتا يىغىنى يەنە قىرىم يىغىنى دەپمۇ ئاتىلىدۇ. 1945 - يىلى 2 - ئاينىڭ 4 - كۈنىدىن 11 - كۈنىگىچە، سوۋېت ئىتتىپاقى، ئامېرىكا ۋە ئەنگلىيىدىن ئىبارەت ئۈچ دۆلەت باشلىقلىرىدىن ستالىن، روزۋېلت ۋە چېرچىللار سوۋېت ئىتتىپاقىنىڭ قىرىم ئارىلىدىكى يالتادا ئۆتكۈزگەن. يىغىننىڭ مەزمونى: (1) گېرمانىيىنى بىر تەرەپ قىلىش مەسىلىسى. گېرمانىيىنى رايونلارغا بۆلۈپ ئىشغال قىلىش، ئىتتىپاقداش دۆلەتلەر مەركىزىي ئىدارە قىلىش كومىتېتىنى تەسىس قىلىپ، ماسلاشتۇرۇپ باشقۇرۇشنى ئېلىپ بېرىش، تۆلەم كومىتېتىنى تەسىس قىلىپ، گېرمانىيىنىڭ تۆلەم مەسىلىسىنى بىر تەرەپ قىلىش قارار قىلىنغان. (2) پولشا مەسىلىسى. پولشانىڭ چېگرىسى بېكىتىلىپ، لوبېسكا ۋاقىتلىق ھۆكۈمىتى ئاساسىدا، پولشا ۋاقىتلىق بىرلەشكەن ھۆكۈمەت قۇرۇش قارار قىلىنغان. (3) بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى مەسىلىسى. 1945 - يىلى 4 - ئاينىڭ 25 - كۈنى سان - فرانسىسكودا ب د ت يىغىنىنى ئېچىش قارار قىلىنىپ، خەۋپسىزلىك كېڭىشىگە قاتنىشىدىغان چوڭ دۆلەتلەرنىڭ بىردەك پرىنسىپى بېكىتىلگەن. (4) يىراق شەرق مەسىلىسى. سوۋېت ئىتتىپاقى ياۋروپا ئۇرۇشى ئاخىرلىشىپ ئىككى - ئۈچ ئاي ئىچىدە ياپونىيىگە قارشى ئۇرۇشقا قاتنىشىشقا ماقۇل بولغان. يىغىندا يەنە يۇگوسلاۋىيە مەسىلىسى، ئۈچ دۆلەت تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى يىغىنى ۋە ئۇرۇش ئەسىرلىرىنى قايتۇرۇش قاتارلىق مەسىلىلەرمۇ مۇھاكىمە قىلىنغان. ئەڭ ئاخىرىدا <يالتا كېلىشىمى> ئىمزالانغان ھەمدە <قىرىم باياناتى> ئېلان قىلىنغان.