雅典娜

دىن yǎ diǎn nà 希 ئاتىنا، ئىلاھە ئاتېنا دۇنيا تارىخى ئافېنا قەدىمكى يۇنان ئەپسانىلىرىدىكى دانالىق مەبۇدىسى، ئافېنا شەھىرىنىڭ ھامىيسى ۋە مەبۇدىسى. رىم ئەپسانلىرىدە مىنېرۋا دەپ ئاتىلىدۇ. زىۋىس پاراسەت مەبۇدىسى مېتسنىڭ قىزى. ئېيتىلىشىچە، زىۋىس ئايالى مېتىسنىڭ ئۇنىڭغا قارىغاندا تېخىمۇ كۈچلۈك بولغان، كەلگۈسىدە ئۇنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى ئاغدۇرۇپ تاشلايدىغان (زىۋىسنىڭ ئۆزى دادىسىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى ئاغدۇرۇۋەتكەنىدى) بالا تۇغۇشىدىن قورقۇپ، ھامىلدار مېتىسنى ئىچىگە يۇتۇۋالغان، كېيىن بېشىنىڭ ئۇشتۇمتۇت ئاغرىۋاتقانلىقىنى سېزىپ، ھۈنەرۋەنچىلىك تەڭرىسى (ئوت ئىلاھى) گە مىس پالتا بىلەن بېشىنى يېرىشنى بۇيرۇغان، پۈتۈن ئۈستبېشىغا ساۋۇت كىيگەن ئافېنا چۇقان سالغان پېتى ئۇنىڭ بېشىدىن سەكرەپ چۈشكەن. ئافېنا كۈچ - قۇۋۋەت ۋە دانالىقنىڭ نامايەندىسىگە ئايلانغان. ئۇ يەنە پاللاس دەپمۇ ئاتالغان. بۇ ئەسلى ئۇنىڭ بىر قىز دوستىنىڭ ئىسمى بولۇپ، بىر قېتىملىق ماھارەت كۆرسىتىشتە ئۇنى بايقىماي يارىدار قىلىپ قويۇپ، ئۆلۈپ كېتىشىگە سەۋەبچى بولغان، كېيىن ئۇنى خاتىرىلەش ئۈچۈن ئىسمىنى ئۆزىگە قويۇۋالغان. ئافېنا يۇنانلىقلارغا توقۇمىچىلىق، مېتال ئېرىتىش، كېمە ياساش، ساپال قاچىلارنى ياساش، نەققاشلىق قاتارلىق نۇرغۇن ھۈنەرلەرنى ئۆگىتىپ، يۇنانلىقلارنىڭ چوڭقۇر ئېتىقاد قىلىشىغا ئېرىشكەن. بۇ دۇنيانىڭ ئىشلىرىغا ئارىلاشقان، مەسىلەن: يۇنانلىقلار تروياغا ئاتلانغاندا، ئۇرۇشقا ياردەم بەرگەن. رىۋايەت قىلىنىشىچە، ئۇ دېڭىز خۇداسى پوسېيدون بىلەن ئافېنا شەھىرىنى تالىشىپ، مول ھوسۇل بىلەن تىنچلىققا سىمۋول قىلىنغان بىر تۈپ زەيتۇن دەرىخىنى ياساپ چىقالىغانلىقتىن غەلىبە قىلغان؛ ئافېنالىقلار ئۇنىڭغا ئىنتايىن چوقۇنۇپ، ئۆز شەھىرىنىڭ نامىنى ئۇنىڭ ئىسمى بىلەن ئاتىغان، قەدىمكى ئافىنا شەھىرىنىڭ مەركىزىگە ئۇنىڭ غايەت زور ھەيكىلى ئورنىتىلغان. مىلادىدىن ئىلگىرىكى Ⅴ ئەسىردە ياسالغان پارتېنون ئىبادەتخانىسى ئافېناغا نەزىر - چىراغ قىلىنىدىغان ئاتاقلىق ئىبادەتخانا بولۇپ، ئۇنىڭدىكى فېيدىياس تەرىپىدىن ئالتۇن ۋە پىل چىشىدىن ياسالغان جەڭگىۋار ئافېنا ھەيكىلى قەدىمكى يۇنان سەنئىتىنىڭ نادىر ئەسىرى دەپ قارىلىدۇ.