兀鲁伯

دىن 兀鲁伯(乌鲁格·贝格 wù lǔ bó 伊 ئىسلام دىنى مىرزا ئۇلۇغ بەگ دىن 乌鲁格·贝格;兀鲁伯 wū lǔ gé bèi gé ؛wù lǔ bó ئۇلۇغ بېك، مىرزا ئۇلۇغ بېك دۇنيا تارىخى ئۇلۇغبەگ (1394 - 1449) ئوتتۇرا ئاسىيادىك سەمەرقەندنىڭ ھۆكۈمرانى. شاھرۇھنىڭ چوڭ ئوغلى. 1409 - يىلى دادىسى ئۇنىڭغا سەمەرقەندنى بەخشەندە قىلىپ بەرگەن. ئۇ ناھايىتى بىلىملىك، بولۇپمۇ ئاسترونومىيىگە پىششىق ئىدى. تەخمىنەن 1428 - يىلى سەمەرقەندتە چوڭ رەسەتىانىدىن بىرنى سېلىپ، نۇرغۇن ئالىملار بىلەن بىللە ئۇزاق مۇددەت كۆزىتىش ئارقلىق <ئۇلۇغبەگنىڭ يېڭى ئاسترونومىيە جەدۋىلى> نى تۈزۈپ چىققان، ئۇ ئوتتۇرا ئەسىردىكى مۇھىم ئاسترونومىيە ھۈججىتى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. ئۇ مەدەنىي مائارىپنى تەشەببۇس قىلاتتى، بىر نەچچە ئىسلام مەدرىسىسىنى قۇرغان، شۇنىڭ بىلەن سەمەرقەند شۇ چاغدىكى داڭلىق ئىلىم - مەدەنىيەت مەركىزىنىڭ بىرى بولۇپ قالغان. 1447 - يىلى دادىسىنىڭ تەختىگە ۋارىسلىق قىلىپ تېمۇر ئىمپېرىيىسىنىڭ سۇلتان بولغان. تەختتە ئاران ئىككى يىل ئولتۇرۇپلا، ئوغلى تەرىپىدىن ئۆلتۈرۈلگەن. تارىخ wù lǔ bó ئۇلۇغبەگ