تىكىۋەتمەك

مەنىداش سۆزلۈكلەر بىرەر ئەھۋالدىن ئۈچۈن ياكى بىرەر ئىشتىن قورقۇپ بىر يۆنىلىشكە كەتمەك. «تىكىۋەتمەك»، «بەدەر قاچماق» سەلبىي مەنىدە ئىشلىتىلىدۇ. قۇيرۇقىنى خادا قىلماق» دا سەلىبىي مەنىدىن باشقا، مەنسىتمەسلىك مەنىسىمۇ بار. قاچمانمۇ خۇدا دەيدۇ، قوغلىغانمۇ خۇدا دەيدۇ. كالا قاچقاندىن كېيىن قوتان ساپتۇ. ھەيۋەت بىلەن كەلگەن، بىر پەشۋادىن تىكىۋېتەر. دۈشمەن قوشۇنى قاتتىق مەغلۇبىيەتتىن كېيىن بەدەر قاچتى. «ئەكسىيەتچىلەر ئاغدۇرۇلدى، جاھانگىرلار قۇيرۇقىنى خادا قىلىدۇ». قارشى مەنىلىك سۆزلەر بىرەر ئەھۋالدىن قۇتۇلۇش ياكى بىرەر ئىش - ھەرىكەتتىن قورقۇپ بىر يۆنىلىشكە تېز يۈرۈپ كەتمەك. قوغلىماق، سۈرمەك يېنىدىن يىراققا ھەيدىمەك؛ تۇتۇش ئۈچۈن كەينىدىن يۈگۈرمەك. قاچقۇنمۇ خۇدا دەيدۇ، قوغلىغانمۇ... كىلە قوغلىسا سۇغا قاچ. يىلان قوغلىسا قۇمغا قاچ. تۆگە قوغلىسا تاغقا قاچ. شۇ ئارىدا ئۇ تىكىۋەتتى. دۈشمەن قۇيرۇقىنى خادا قىلسا، سەن قولۇڭغا خادا ئال. دۈشمەننى سۈر، سۈرۈپ توقاي قىل. مەستتىن ساراڭمۇ قاچىدۇ. يېپىشقان خوتۇندىن قاچ، قاچقان خوتۇننى قوغلا. بايلىق قاچقاننى قوغلايدۇ، قوغلىغاندىن قاچىدۇ. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر تىكىپ + ئەتمەك پىئېل تېزلا قاچماق، قېچىپ كەتمەك، كۆزدىن يوقالماق. غىپپىدە تىكىۋەتمەك.