تاجىگۈل

ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى ئاياللار ئىسىملىرى 塔吉古丽 tǎ jí gǔ lì ئۇنىۋېرسال (ئى) jī guān huā 鸡冠花 شىنجاڭنىڭ ئۆسۈملۈكلىرى 青箱 qīng xiāng بۇ تاجىگۈل ئائىلىسىدىكى بىر يىللىق سامان غوللۇق ئۆسۈملۈك بولۇپ، ئېگىزلىكى 60 ~ 100 سانتىمېتىر كېلىدۇ؛ غولى تىك، توم، يۇقىرى قىسمى سەل ياپىلاق؛ يوپۇرماقلىرى نۆۋەتلىشىپ ئۆسىدۇ، تۇخۇمسىمان ياكى تۇخۇمسىمان تېمىنە شەكلىدە بولۇپ، تولۇق گىرۋەكلىك، سېپى بار؛ باشاقسىمان گۈل رېتى توخۇ تاجىسىغا ئوخشايدۇ، گۈللىرى كىچىك، زىچ ئۆسىدۇ، رەڭگى قىزىل، سۆسۈن، سېرىق، ئۇرۇقى ياپىلاق يۇمىلاق بولۇپ، رەڭگى قارا، پارقىراق كېلىدۇ. دورىغا بۇ ئۆسۈملۈكنىڭ ئۇرۇقى ۋە گۈلى ئىشلىتىلىدۇ. بۇ ئۆسۈملۈكنىڭ ئۇرۇقىنى پىشقاندا يىغىپ، يەر ئۈستى قىسمىنى كېسىۋېلىپ قۇرۇتۇپ، ئۇرۇقىنى قېقىۋېلىپ، گۈلىنى ياز ۋە كۈز پەسىللىرىدە يىغىپ، گۈل رېتىنى كېسىۋېلىپ ئاپتاپتا قۇرۇتۇپ تەييارلىنىدۇ. دورىغا ھۆل ھالەتتىمۇ ئىشلىتىلىدۇ. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ ھەرقايسى جايلىرىدا تېرىپ ئۆستۈرۈلىدۇ. ھۆل سوغۇق. قاننى سوۋۇتۇش، يەل تارقىتىش، ھەيزنى راۋانلاشتۇرۇش، سۈيدۈك ھەيدەش، كۆزنى روشەنلەشتۈرۈش، قىزىتمىنى پەسەيتىش خۇسۇسىيىتىگە ئىگە. ئەھۋالغا قاراپ ئۇرۇقى 4 ~ 12 گرام، گۈلى 8 ~ 24 گرام ئەتراپىدا ئىشلىتىلىدۇ. تاجىگۈل ئۇرۇقى، ئۈجمە يوپۇرمىقى، سەبدىگۈل، قىرىقبوغۇمنىڭ ھەر بىرىدىن 12 گرامدىن ئېلىپ، ئۇنىڭغا تۆت گرام جىنتىيانا قوشۇپ، سۇدا قاينىتىپ ئىچىپ بەرسە، ئۆتكۈر كۆز بىرىكتۈرگۈچى پەردە ياللۇغىغا مەنپەئەت قىلىدۇ. 15 گرام تاجىگۈل ئۇرۇقىنى 12 گرام پەربۇن، 10 گرام قىزىل گەج، سەككىز گرام زىرىق، 12 گرام خام ئەگرىسۇنا بىلەن بىللە سۇدا قاينىتىپ ئىچىپ بەرسە، كۆز قارىچۇقى كىچىكلەپ كېتىش كېسىلىگە مەنپەئەت قىلىدۇ. تاجىگۈلدىن 35 گرام ئېلىپ، سۇدا قاينىتىپ ئىچىپ بەرسە، بالىياتقۇنىڭ پائالىيەتچان قانىشىغا مەنپەئەت قىلىدۇ. 35 گرام تاجىگۈلنى ئوتقا قاقلاپ قۇرۇتۇپ، يۇمشاق سوقۇپ، تالقان قىلىپ، كۈنىگە ئىككى قېتىم، ھەر قېتىمدا سەككىز گرامنى سۇ بىلەن ئىچىپ بەرسە، بالىياتقۇنىڭ پائالىيەتچان قانىشىغا مەنپەئەت قىلىدۇ. تاجىگۈلدىن 20 گرام، ئانارنىڭ ھۆل يوپۇرمىقىدىن سەككىز گرام ئېلىپ، سۇدا قاينىتىپ ئىچىپ بەرسە، ئۈچەي ياللۇغى ۋە تولغاققا مەنپەئەت قىلىدۇ. تاجىگۈل ۋە خەيدەينىڭ ھەر بىرىدىن 35 گرامدىن ئېلىپ، سۇدا قاينىتىپ ئىچىپ بەرسە، بۇرۇن قاناشقا مەنپەئەت قىلىدۇ. ئىستېتىكا <تاجىگۈل> (ھازىرقى زامان) لىن فېڭمىيەن 《鸡冠花》(现代)林风眠 《jī guān huā 》(xiàn dài )lín fēng mián lín fēng miánDئورمانچىلىق 鸡冠花 jī guān huāDتېببىي تاجىگۈل (بۇغداش ئائىلىسىدىكى تاجىگۈلنىڭ گۈلى ) 鸡冠花 jī guān huāDئورمانچىلىق 青藉 qīng jièDدېھقانچىلىق 鸡冠花 jī guān huāDئۆسۈملۈك 小冠花 xiǎo guàn huāDئۆسۈملۈك 野鸡冠(花) yě jī guàn (huā )Dئۆسۈملۈك 猪屎蓝豆 zhū shǐ lán dòuDئۆسۈملۈك 青葙 qīng xiāngDئۆسۈملۈك 猪屎 zhū shǐDئۆسۈملۈك 鸡冠花 jī guān huāDئۆسۈملۈك 鸡冠头(苋) jī guān tóu (xiàn )Dئۆسۈملۈك 鸡冠花 jī guān huāDئۆسۈملۈك 鸡髻花 jī jì huāDئۆسۈملۈك 鸡公花 jī gōng huāDئۆسۈملۈك 决明 jué míngDباغۋەنچىلىك 及冠花 jí guàn huā