شەۋكەت

چاغاتاي دەۋرى ئۇيغۇر سۆزلۈكلىرى ئەرەبچە كاتتا ئابرۇي، ھۆرمەت، شان - شۆھرەت؛ سەلتەنەت: بۇلار شەۋكەتى پادىشاھلىق بىلە، زىيارەت قىلىپمەن گەدالىق بىلە. ئا. نىزارى. كلاسسىك ئەدەبىيات سۆزلۈكلىرى ئەرەبچە داغدۇغا، ھەشەمەتلىك؛ سەلتەنەت. مەنىداش سۆزلۈكلەر پەخىرلىنىشكە ئەرزىيدىغان زور ھۆرمەت، قەدىر - قىممەت، ئابروي، ئىجابىي خىسلەت، چوڭ داڭق. ئالىيجاناب ئادەم شان - شەرەپنى جېنىدىن ئارتۇق بىلىدۇ. ھەقىقەت يولىدا ئازاب چېكىشمۇ شەرەپ. شەرەپ بىلەن غەلبە بىر تۇغقان قوشماق. شۆھرەتكە ئىنتىلىش ئىنسان ئۈچۈن ئەڭ رەزىل ھەۋەستۇر. بىلمەمسەن، كىمكى بۇزدى ئەھد - پەيمان، بۇ توپتا تاپمىدى شەۋكەت يا شان. قارشى مەنىلىك سۆزلەر ئاتاق - ئابرۇي، پەخىر - ئىپتىخار. نومۇس، ئىزا، ئاھانەت، ئىزا - ئاھانەت، ئار - نومۇس خىجىللىق ۋە ئۇيىلىش تۇيغۇسى. ئىقتىسادچىللىق شەرەپ، ئىسراپچىلىق نومۇس. شەرەپ بىلەن غەلىبە - بىر تۇغقان قوشماق. بەيگىگە چۈشكەن ئات ئېگىسىگە يا شەرەپ كەلتۈرەر، يا ئىگىسىنى نومۇسقا قالدۇرار. ئالىيجاناب ئادەم شان - شەرەپنى جېنىدىن ئارتۇق بىلىدۇ. شۆھرەتكە بېرىلىش - ئەڭ رەزىل ھەۋەس. ئادەمنى نومۇس ئۆلتۈرەر، توشقاننى قومۇش. ئېگىز تاغدا قار بولار، مەرد يىگىتتە ئار. ئىزا ئۆلۈمدىن قاتتىق. شەخسىيەتچىلىككە بېرىلگەن ئار - نومۇسنى ئۇنتار. ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم ئەرەبچە ئابرۇي، ھۆرمەت؛ شان - شۆھرەت. كۈي قاتسام شۇڭا دىلدىن، شېكەر ياغدى بۇ تىلدىن، شەۋكىتى بۇ دىيارىمنىڭ يۈرەككە ئىشتىياق سالدى. كۈچ - قۇۋۋەت، سالاپەت؛ ھەيۋەت، ھەشەمەت. - شاھزادە بېگىمنىڭ شەۋكىتى بىلەن مۇشۇ كۈنلەرگە ئېرىشكەن قۇللىرى، خىزمەتلىرىگە تەييار تۇرۇپتۇ، - دېدى سودىگەر ئامان قېلىش ئۈمىدىگە تولۇپ. ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى ئەرلەرگە خاس ئىسىم ئەرەبچە شاۋكەت ھەيۋەت، ئۇلۇغ، كۈچلۈك ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى ئەرلەرگە خاس ئىسىم (ئەرەبچە) شان-شەرەپ، شۆھرەت؛ كۈچلۈك، قۇدرەتلىك.