قۇرتئوت

ئۆسۈملۈك 虫草 chóng cǎoDئۇنىۋېرسال 冬虫夏草 dōng chóng xià cǎoDتېببىي قۇرتئوت (باشاق مۈڭگۈز زەمبۇرۇغى ئائىلىسىدىكى قۇرتئوت زەمبۇرۇغىنىڭ كېپىنەك ئائىلىسىدىكى ھاشاراتلارنىڭ گۆدەك قۇرتىدا پارازىتلىق قىلغاندىكى قۇرۇپ قالغان ماددىلىرى ) 冬虫夏草 dōng chóng xià cǎo بىئولوگىيە 虫草 chóngcǎo زەمبۇرۇغلار تىپى، خالتا سپورىلىق زەمبۇرۇغلار سىنىپى، باشاق مۈڭگۈز ئائىلىسىگە كىرىدۇ. قۇرتئوت تەڭگىچە قاناتلىقلارنىڭ لىچىنكىسىنىڭ تېنىدە پارازىتلىنىدۇ ۋە قوشۇمچە چىرىندىخورلۇق ھايات كەچۈرىدۇ. ئۇ زىيان يەتكۈزىدىغان لىچىنكا يەر ئاستىغا كىرگەندىن كېيىن ئۆلىدۇ. قۇرت ئۆلگەندە زەمبۇرۇغ يىپچىلىرىنى ھاسىل قىلىدۇ. قىش پەسلىدە زەمبۇرۇغ يىپچىلىرى زەمبۇرۇغ شاكىلىغا ئايلىنىدۇ. زەمبۇرۇغ شاكىلىنىڭ يېتىلىشى بىلەن لىچىنكىنىڭ ئىچىدىكى ئورگانلىرى پارچىلىنىپ كېتىدۇ، بىراق قۇرتنىڭ سىرتقى يۈزى مۇكەممەل ساقلىنىدۇ. زەمبۇرۇغ ئىككىنچى يىلى ئەتىياز پەسلىدە لىچىنكا ئۆلۈكىنىڭ ئالدىنقى ئۇچىدىن سېپى بولغان سپورا تەختىنى ھاسىل قىلىدۇ، شۇڭا ئۇ قۇرتئوت دەپ ئاتىلىدۇ. قۇرتئوت تىبەت، سىچۈەن، خۇبېي، گەنسۇ، چىڭخەي، يۈننەن، گۇيجۇ قاتارلىق ئورۇنلاردىن چىقىدۇ. جۇڭگو تېبابىتىدە ئۇنىڭ قۇرۇتۇلغان قۇرت تېنى ۋە سپورا تەختى دورىغا قوشۇلىدۇ، تەبىئىتى مۆتىدىل، تەمى تاتلىق، كېيىن ئازراق ئاچچىق، ئۆپكىنى قوغداپ بۆرەككە مەنپەئەت يەتكۈزىدۇ؛ سپېرمىنى تولۇقلاپ يىلىككە پايدا يەتكۈزىدۇ؛ قان توختىتىش، ياللۇغنى قايتۇرۇش، سىل يۆتىلىنى توختىتىش قاتارلىق روللىرى بار. ئاساسەن ئۆپكە توبېركۇليوز، قان ئارىلاش بەلغەم تۈكۈرۈش، تەن ئاجىزلىق، يۆتەل، ئېھتىلام بولۇش، كېسەلدىن كېيىنكى بەدەن ئاجىزلىق قاتارلىقلارنى داۋالاشقا ئىشلىتىلىدۇ. شىنجاڭنىڭ ئۆسۈملۈكلىرى 冬虫夏草 dōng chóng xià cǎo بۇ ئېچىتقۇچى زەمبۇرۇغلار ئائىلىسىدىكى، قۇرتئوتقا ئۇرۇقداش بىرخىل زەمبۇرۇغ بولۇپ، ئۇ <يازلىقى ئوت، قىشلىقى قۇرت> دەپمۇ ئاتىلىدۇ. بۇ خىل زەمبۇرۇغ بىرخىل پىلە قۇرتىغا ئوخشايدىغان يېشىل ھەشقىپىچەك قۇرتىنىڭ تېنىدە تەييارتاپ بولۇپ ئۆسىدۇ. قۇرت قىشتا توپىنىڭ ئىچىدە ياتقان ۋاقتىدا قۇرت ئوتى زەمبۇرۇغى ئۇنىڭ تېنىگە كىرىپ، قۇرتنى ئۆلتۈرۈپ تاشلايدۇ، ئەتىياز ۋە يازدا قۇرت ئوتى زەمبۇرۇغى ئۆلگەن قۇرتنىڭ باش قىسمىدىن ئۆسۈپ يەردىن كۆتۈرۈلۈپ چىقىدۇ (بەزىلىرىدە ئۆسۈپ چىقمايدۇ). ئۆلگەن قۇرتنىڭ ئۇزۇنلۇقى ئۈچ ～ بەش سانتىمېتىر. خورما رەڭ، كېسىلگەن يۈزى ئاق رەڭلىك بولىدۇ. زەمبۇرۇغنىڭ يەردىن ئۆسۈپ چىققان قىسمى يۇمىلاق تۈۋرۈكسىمان، ئۇزۇنلۇقى تۆت ～ يەتتە سانتىمېتىر، قېنىق خورما رەڭ، ئۇچى تەرىپى سەل تومراق بولۇپ، پۈتۈن شەكلى خۇددى موي قەلەمگە ئوخشايدۇ. دورىغا بۇ ئۆسۈملۈكنىڭ پۈتۈن چۆپى ئىشلىتىلىدۇ. بۇ ئۆسۈملۈكنى قار ئېرىپ، تېخى ئوت - چۆپلەر ئۆسۈپ چىقمىغان ۋاقىتتا يىغىۋېلىپ، ئاپتاپتا چالا قۇرۇتقاندىن كېيىن سىرتقى پوستىنى سويۇۋېتىپ، تولۇق قۇرۇتۇپ تەييارلىنىدۇ. دورىغا ھۆل ھالەتتىمۇ ئىشلىتىلىدۇ. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىنىڭ تاغلىق جايلىرىدا ئۆسىدۇ. قۇرۇق ئىسسىق. ئۆپكە ۋە بۆرەك خىزمىتىنى ياخشىلاش، يىلىكنى تولۇقلاش، قان توختىتىش، بەلغەم بوشىتىش خۇسۇسىيىتىگە ئىگە. ئەھۋالغا قاراپ 6 ~ 12 گرام ئەتراپىدا ئىشلىتىلىدۇ. 35 گرام قۇرتئوتقا 20 گرام سوغىگۈل، 15 گرام گۈلسامساق قوشۇپ قاينىتىپ ئىچىپ بەرسە، ئۆپكە سىلىدىن بولغان يۆتەل، قان تۈكۈرۈش، قېرىلىقتىن بولىدىغان بەدەن ئاجىزلىقى ۋە دەم سىقىلىشقا مەنپەئەت قىلىدۇ. 20 گرام قۇرتئوتنى 35 گرام كەتىرا بىلەن قوشۇپ سۇدا قاينىتىپ ئىچىپ بەرسە، قان ئازلىق، كېسەلدىن كېيىنكى ئاجىزلىق، جىنسىي ئاجىزلىق ۋە كۆپ ئېھتىلام بولۇشقا مەنپەئەت قىلىدۇ. 35 قۇرتئوتنى 35 گرام ئالقات بىلەن بىر كىلوگرام ھاراققا بىر ھەپتە چىلاپ، كۈنىگە ئىككى قېتىم، ھەر قېتىمدا 5 ~ 10 گرامدىن ئىچىپ بەرسە، بۆرەك ئاجىزلىقتىن بولغان بەل ئاغرىقى ۋە تىز ئاغرىقىغا مەنپەئەت قىلىدۇ.