ماھمۇد

دۇنيا تارىخى (؟ - 1829) ئافغانىستاننىڭ سادوزائى خاندانلىقىنىڭ پادىشاھى (1800 - 1803، 1809 - 1818). ئەھمەد شاھ دۇررانىنىڭ نەۋرىسى. ھېراننىڭ باش ۋالىيىسى بولغان. 1800-يىلى يالاك زائى جەمەتىدىن فاتخ خاننىڭ (؟ - 1842) قوللىشى بىلەن ئاكىسى زامان شاھنى ئاغدۇرۇپ تاشلاپ، ئۆزى شاھ بولۇۋالغان. شاھلىق تەختىنى تالاشقۇچى شۇجانى (تەخمىنەن 1780 - 1842) نى مەغلۇپ قىلىپ، پۈتۈن مەملىكەتنى ئاساسىي جەھەتتىن بىرلىككە كەلتۈرگەن. 1803-يىلى شۇجاتەرىپىدىن مەغلۇپ قىلىنىپ، تەختتىن چۈشۈرۈلگەن. 1809-يىلى يەنى شۇجانى مەغلۇپ قىلىپ، تەختكە قايتا چىققان. كېيىنكى مەزگىلدە ئەخمەق، زالىم بولۇپ، ئەيش - ئىشرەتكە بېرىلىپ كەتكەن. 1818-يىلى فاتىخقا زىيانكەشلىك قىلىپ، ھەرقايسى قەبىلىلەرنىڭ قارشىلىقىنى قوزغىغان. شۇ يىلى، پالاك زائى جەمەتى تەرىپىدىن ئاغدۇرۇلۇپ، ھېراتقا قېچىپ كەتكەن، پېرسىيىگە بېقىنغان. دۇنيا تارىخى (؟ -1528-يىلى) <مىڭ سۇلالىسى تارىخى> دا سۇلتان ماھمۇد دەپ ئاتىغان. مالاككا پادىشاھلىقىنىڭ سۇلتانى (1488 - 511). 1511-يىلى، پورتۇگالىيە مۇستەملىكىچىلىرى مالاككانى ئىشغال قىلىۋالغاندىن كېيىن پاخاڭغا چېكىنگەن. ئارقىدىن جوخورېغا بېرىپ، جوخورې سۇلتانلىقىنى بەرپا قىلغان. ئۇزاق ئۆتمەي يەنە دېڭىزدىن ئۆتۈپ بىنتان ئارىلىدا پايتەخت قۇرغان. 1526-يىلى، بىنتان ئارىلىنى پورتۇگالىيە قىوشۇنى بېسىۋالغان، ماھمۇد دېىزدىن ئۆتۈپ سۇماتراغا كەتكەن، كېيىن شۇ يەردە ئۆلگەن. ئۇنىڭ پادىشاھلىق تەختىگە ئوغلى ئالاۋىددىن ۋارىسلىق قىلغان.