马勃

بىئولوگىيە يەر توزغىقى زەمبۇرۇغلار تىپى، بازىدىيىلىك زەمبۇرۇغلار سىنىپى يەر توزغىقى ئائىلىسىگە كىرىدۇ. خالتىلىق سپورا تېنى شارسىمان ياكى يۇمىلاق بولىدۇ، دىئامېتىرى 15 ~ 20 سانتىمېتىر كېلىدۇ، تۈۋى قىسمى پوقاق ھاسىل قىلمايدۇ. يۇمران مەزگىلدە سىرتى ئاق، ئىچى گۆشلۈك، ئازراق يېپىشقاق بولىدۇ. ئورىغۇچى ياپرىقى ئىككى قەۋەت بولۇپ، ئىلگىرى - كېيىن يوقىلىپ كېتىدۇ، پەقەت بىر كاللەك سپورا تېنى ساقلىنىپ قالىدۇ. سپورا تېنىنى تۈزگۈچى تەركىبلەر پىشقاندىن كېيىن يېرىلىپ، ئەڭ ئاخىرىدا پۈتۈن تېنى بويىچە قۇرۇپ ئاقۇچ قوڭۇر رەڭلىك توزغاق خالتىسىغا ئايلىنىدۇ. يەر توزغىقى جۇڭگونىڭ ئەنخۇي، جياڭسۇ، خۇبېي، خۇنەن، گۇيجۇ، جياڭشى، خېبىي، گەنسۇ، ئىچكى موڭغۇل، شىنجاڭ قاتارلىق ئۆلكىلەردىن چىقىدۇ. ئۇنىڭ قۇرۇق خالتىلىق سپورا تېنى دورىغا قوشۇلىدۇ، تەبىئىتى مۆتىدىل، تەمى ئاچچىق. ئۇنىڭ ئىششىقنى ياندۇرۇش، قان توختىتىش، ئۆپكىنى تازىلاش، بەلغەمنى راۋانلاشتۇرۇش، زەھەر قايتۇرۇش، ئۈنۈمى بار. ئۇ ئاساسەن بوغۇز ياللۇغى، ئاۋازى پۈتۈن قېلىش، بۇرنى قاناش، ئاشقازان ۋە قىزىلئۆڭگەچ قاناش، سىرتقى جاراھەتلەر قاناش قاتارلىقلارنى داۋالاشتا ئىشلىتىلىدۇ. ئۇنىڭدىن باشقا، بىنەپشە يەر توزغىقى (C.gigantea) كىچىك يەر توزغىقى (Lycoperdon pusillum) قاتارلىقلارمۇ جۇڭگوچە دورىگەرلىكتە ئومۇملاشتۇرۇلۇپ يەر توزغىقى دەپ ئاتىلىدۇ. ئۇلار يۇمران مەزگىلدە ئىستېمال قىلىنىدۇ، قېرىغاندا دورىغا قوشۇلىدۇ. دېھقانچىلىق,تېببىي mǎ bó يەر توزغىقى، جىن تاماكىسىDئۇنىۋېرسال mǎ bó يەر توزغىقى، جىن تاماكىسى Dئۆسۈملۈك mǎ bó يەر توزغىقى، جىنتاماكىسى