چىقىرىش

بىئولوگىيە ماددىلارنىڭ قان ئايلىنىشى بىلەن بەدەن سىرتىغا توشۇلىدىغان جەريان. ئورگانىزم مېتابولىزمىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مەھسۇلاتلىرىنى، ئوزۇقلۇققا ئەگىشىپ بەدەنگە كىرگەن غەيرىي ماددىلارنىڭ شۇنىڭدەك ئورگانىزمغا كېرىكى يوق ماددىلار ياكى زەھەرلىك ماددىلارنى بەدەن سىرتىغا چىقىرىۋېتىدۇ، بۇ ماددىلار ئومۇملاشتۇرۇلۇپ چىقىرىندىلار دېيىلىدۇ. ھەر خىل چىقىرىندىلار بۆرەك، ئۆپكە، تېرە، چوڭ ئۈچەي قاتارلىق ئورگانلار ئارقىلىق ئوخشىمىغان شەكىللەردە بەدەن سىرتىغا چىقىرىلىدۇ. ئاقسىل مېتابولىزمىنىڭ ئەڭ ئاخىرقى مەھسۇلاتى ئۇرېيە، ئۇرىك كىسلاتا، ئاممىياك قاتارلىقلار بولۇپ، ئۇلار سۇ، نېئورگانىك تۇزلار بىلەن بىللە ئاساسەن بۆرەك ئارقىلىق سۈيدۈك شەكلىدە چىقىرىۋېتىلىدۇ؛ ئاز مىقداردىكىلىرى تەر بېزى ئارقىلىق تەر بىلەن بىللە چىقىرىۋېتىلىدۇ؛ كاربون (Ⅳ) - ئوكسىدى ۋە ئاز مىقداردىكى سۇ گاز شەكلىدە ئۆپكىدىن چىقىرىلىدۇ. گېموگلوبىنلارنىڭ پارچىلىنىش مەھسۇلى بولغان ئۆت پىگمېنتلىرى (خولىخروملار) ئۆت سۇيۇقلۇقىغا ئەگىشىپ ئۈچەيگە چىقىرىلىپ چوڭ ئۈچەي شىللىق پەردىسى ئاجراتقان بەزى نىئورگانىك تۇزلار مەسىلەن، كالتسىي، ماگنىي، تۆمۈر قاتارلىقلار بىلەن بىللە گەندىگە ئەگىشىپ چىقىرىلىدۇ. لېكىن بۆرەك ئورگانىزمدىكى ئاساسلىق چىقىرىۋېتىش ئورگىنى بولۇپ، سۈيدۈك تەركىبىدىكى چىقىرىندىلارنىڭ خىللىرى ئەڭ كۆپ، مىقدارى ئەڭ زور بولىدۇ. ئۇنىڭ ئۈستىگە بۆرەك، ئورگانىزمنىڭ ئەھۋالىغا ئاساسەن سۈيدۈكنىڭ مىقدارى ۋە سۈپىتىنى ئۆزگەرتىپ ئورگانىزم ئىچكى مۇھىتىنىڭ نىسپىي مۇقىملىقىنى ساقلاپ سۇ - تۇز مېتابولىزمى، ئوسموتىك بېسىم ۋە كىسلاتا - ئىشقار مۇۋازىنىتى قاتارلىقلارنى تەڭشەشتە مۇھىم رول ئوينايدۇ. ئەگەر بۆرەك ئېغىر زەخىملەنسە خىزمىتى ئاجىزلىشىپ ھاياتقا خەۋپ يېتىدۇ.