ئات

ئۆلچەم بىرلىكلىرى بىزگە مەلۇمكى، قەدىمكى ئۇيغۇرلار كۆچمەن چارۋىچىلىقنى ئاساس قىلغان ھالدا تۇرمۇش كەچۈرگەن. قەدىمكى دەۋرلەردە چارۋىچى قەبىلىلەرنىڭ قوشنىلىرى بىلەن ئالماشتۇرىدىغان ئاساسىي بۇيۇمى ھايۋان ۋە چارۋىچىلىق مەھسۇلاتلىرى ئىدى. ئۇزاق زامانلارنىڭ ئۆتۈشى بىلەن ھايۋان چارۋىچىلىق رايونلىرىدا ھەممە تاۋارلارغا باھا قويۇشتا ۋاستىلىك رول ئوينىغان. دېمەك ھايۋان - ئاخىرى بېرىپ پۇلنىڭ رولىنى ئوينىغان. ئاتنىڭ ئىلمىزدە ھەقىقىي تۈردە پۇل ئورنىدا ئىشلىتىلىشى ئاساسەن ئېلىمىزنىڭ تاڭ سۇلالىسى دۋرىدە باشلانغان بولسا كېرەك. چۈنكى، تارىخىي ماتېرىياللاردا خاتىرىلىنىشىچە، قەدىمكى ئۇيغۇرلار تاڭ سۇلالىسى بىلەن ئېلىپ بارغان سودىدا يەنى <ئات - چاي سودىسى> ۋە <ئات - يىپەك سودىسى> دا بىر ئاتنى 40 توپ شايى قىممىتىدە تاڭ سۇلالىسىنىڭ تاۋارلىرىغا ئايرىۋاشلىغان ھەمدە بۇ خىل سودىنى خېلى ئۇزۇن مەزگىلگىچە داۋاملاشتۇرغان. بۇنداق سودىنىڭ كۆلىمى ئىنتايىن چوڭ بولۇپ يىلدا بىر قېتىم ئېلىپ بېرىلاتتى. مىلادى 773 - يىلى ئېلىپ بېرىلغان سودىدىكى ئاتنىڭ سانى 100 مىڭغا يەتكەن.