.cary out an action
قىلماق؛ ئەتمەك؛ ئىشلىمەك:
Do the washing quickly.
نەرسىلىرىڭنى چاققان يۇيۇۋەت.
2.finish something; find the answer.
جاۋاب بەرمەك؛ يېشىپ بەرمەك؛ ھېسابلاپ چىقماق:
I can'''''t this difficult sum.
مەن بۇ ھېسابنى ئىشلىيەلمەيمەن.
3.arrange or fix something
رەتلىمەك؛ پاكىزلىماق؛ ياسىماق:
Carol did my hair for the party.
ئولتۇرۇشقا قاتنىشىش ئۈچۈن، كارول چېچىمنى ياساپ قويدى.
4.have a job
قىلماق؛ ئىشلىمەك:
'''''Tell me what he does.''''' ''''' He'''''s a doctor
ماڭا ئېيتىپ بەر، ئۇ نېمە ئىش قىلىدىغان ئادەم؟ ئۇ بىر دوختۇر.
5.study something
ئۆگەنمەك؛ تەتقىق قىلماق؛ ئوقۇماق:
Ken is doing economics at Oxford University.
كەن ئوكسفورد ئۇنىۋېرستېتىدا ئىقتىساد ئوقۇۋاتىدۇ.
6.be all right; be enough
بولماق؛ يەتمەك:
This sou will do for six people
بۇ شورپا ئالتىمىزگە يېتىدۇ.
7.word that you put with a main verb when you want to say '''''not'''''
بۇلۇشسىز جۈملىلەردە ياردەمچى پېئىل بولۇپ كېلىدۇ.
Tom swims well but Dan does not.
توم سۇنى ياخشى ئۈزدىكەن، بىراق دەن ياخشى ئۈزەلمەيدىكەن.
8.word that you put with a mian verb to make a question
سوراق جۈملىلەردە يادەمچى پېئىل بولۇپ كېلىدۇ:
He likes ice- cream. Do you like it?
ئۇ ماروژنى يېيىشكە ئامراق؛ سىزمۇ ئامراقمۇ؟
9.word that you put before another verb to make it stronger.
سۆز ئۇزانىنى كۈچەيتىشكە ئىشلىتىلىدۇ.
I am surprised - you do run fast.
سىز راستتىنلا تېز يۈگۈرەيدىكەنسىز، مەن ھەيران قالدىم.
could do with, wish for or need something
لازىم بولماق؛ ئىگە بولۇشنى ئارزۇ قىلماق:
Those curtains could do with a wash!
ئاۋۇ دېرىزە پەردىلىرىنى يۇيۇش لازىم!
do someone in, kill someone.
ئۆلتۈرمەك:
do someone out of something, take something from someone wrongly
ئالدىماق:
Ada'''''s uncle did her out of the money her father had left her.
ئەيدانىڭ تاغىسى ئۇنىڭ دادىسى قالدۇرۇپ كەتكەن پۇلىنى ئالداپ ئېلىپ كېتىپتۇ.
do up, (a) clean and fix something
رېمونت قىلماق؛ ئوڭلىماق؛ ياسىماق؛ تۈزىمەك
We bought an old house and are doing it up.
بىز بىر كونا ئۆي سېتىۋالغانىدۇق، ھازىر رېمونت قىلىۋاتىمىز.
(b) fasten something
تۈگمىسىنى ئەتمەك؛ ئىزمىسىنى ئىزمىدىماق:
Do up the buttons on your shirt, Richard.
رىچارد، كۆڭلىكىنىڭ تۈگمىسىنى ئەت.
(c) tie up a percal, etc.
ئورىماق؛ يۆگىمەك:
She did up the package.
ئۇ خالتىنى ئوراپ بولدى.
do without, be all right without something
... بولمىسىمۇ بولىدۇ؛ مەيلى:
Can you do without your car today?
بۈگۈن ساڭا ئاپتوموبىل بولمىسىمۇ بولامدۇ؟
How do you do? words you say when you meet a person for the first time
تۇنجى قېتىم ئۇچراشقاندا ئىشلىتىلىدۇ، ياخشىمۇ سىز:
How do you do, Mr Smith?
ياخشىمۇ سىز، سىمىس ئەپەندى؟
ux.v.Ⅰ (did ؛ done ) (do نىڭ ئۈچىنچى شەخس ھازىرقى زامان بىرلىك شەكلى does، dz dz، ھازىرقى زامان سۈپەتداش شەكلى doing ). ① ئىگىنڭ ئالدىدا كېلىپ، سوراق جۈملىلەر ياسىلىدۇ). Do you like music? سىز مۇزىكىنى ياخشى كۆرەمسىز؟ ② (not بىلەن بىرگە كېلىپ، ئىنكار جۈملىلەر ياسىلىدۇ): Do not forget it. ئۇنتۇپ قالما. ③ (سۆز ئورامىنى كۈچەيتىدۇ): Do come tomorrow morning. ئەتە ئەتىگەن چوقۇم كېلىڭ-ھە! ① v.Ⅱ قىلماق، ئەتمەك، ئىشلىمەك، ھەرىكەتلەنمەك: ~ one’s work خىزمەت قىلماق ◇ ~washing / كىر يۇماق ◇ What can I ~/ for you سىزگە نېمە كېرەك؟ / ◇ Do as you please ئىختىيار سىزدە. ② تۈگىمەك، تۈگەتمەك، ئاياغلاشماق، ئاياغلاشتۇرماق، ئورۇندىماق، ئورۇندالماق (ئۆتكەن زامان سۈپەتداش شەكلى ئىشلىتىلىدۇ): The work is done. خىزمەت ئاياغلاشتى، ئىش تۈگىدى. ③ لايىق بولماق، مۇۋاپىق كەلمەك، باب كەلمەك، بولماق: Any time will do. قاچان بولسا بولىۋېرىدۇ. ④ راۋاجلاندۇرماق. ⑤ رەتلىمەك. ⑥ پىشۇرماق. ⑦ رول ئالماق. ⑧ (يۇقىرىدا ئېيتىلغان پېئىللارنىڭ ئورنىدا كېلىدۇ):He speaks English better than I do. ئۇ ئىنگلىزچىنى مەندىن ياخشى سۆزلەيدۇ. ~ away with// ئەمەلدىن قالدۇرماق ① ~ up/ تازىلىماق، تەرتىپكە سالماق، رەتلىمەك. ② ئورىماق: ئەتمەك. ③ جايلاشتۇرماق ~ with/ بىر تەرەپ قىلماق have something to~with ...بىلەن مۇناسىۋىتى بولماق(بولماسلىق).