دانىش

چاغاتاي دەۋرى ئۇيغۇر سۆزلۈكلىرى پارىسچە بىلىم، ئىلىم، مەرىپەت؛ بىلىش؛ مەلۇمات: بەئزەغە بازارمەنا، بەئزەلەر قىلمىشلا ھېچ، بىرگگ ئەقلۇ فەھم دانىش، بىرنى نادان ئەيلەبان. موللا سالېھ. كلاسسىك ئەدەبىيات سۆزلۈكلىرى پارىسچە بىلىم، مەرىپەت، ئىلىم، پەن؛ ئەقىل. مەنىداش سۆزلۈكلەر ئىلىم - پەن، ئەخلاق - پەزىلەتلەردە مەلۇم دەرىجىدە كامالەتكە يەتكەن. «ئالىم» ئىلمدا يۇقىرى بىلىم ھاسىل قىلغان، مەلۇم نەتىجە ياراتقان كىشىنى كۆرسىتىدۇ. «دانىش» ، «دانا» ، «ئاقىل» ، ئەقىللىق، زېرەك كىشىلەرگە قارىتىلغان. «بىلمدان» بىلملىك، جىق بىلىم ئىگ ئالىمنىڭ ئالدىدا ئاغزىڭنى ئاچما. ناداننىڭ تىرىكى ئۆلۈك، ئالىمنىڭ ئۆلۈكى تىرىك. ئالىم بولساڭ، ئالەم سېنىڭ. دانىشقىمۇ بىلىم كېرەك. دانانىڭ سۆزىگە كېپىلنىڭ كېرىكى يوق. دانالار سۆزى _ كۆڭۈلنىڭ كۆزى. ئاقىل ئۆزىنى ئايايدۇ. ئاقىلغا ئىشارەت نادانغا جۇۋالدۇرۇز . بىلىمداننىڭ بىلىمى كېچىنى يۇرىتىدىغان چىراغ. ئۆز ئۆيىدە قارىغۇ چاشقانمۇ دانىشمەن. پازىل پەزىلىتى بىلەن ئەزىز. قەدىمكى ئۇيغۇر تىلى سۆزلۈكلىرى بىر يۇلتۇزنىڭ ئىسمى ئۇيغۇر تىلى ئۇنۋېرسال سۆزلۈكلەر ئىسىم پارىسچە يېزت ئىلىم، بىلىم، مەلۇمات. بىلىملىك، مەلۇماتلىق كىشى؛ ئالىم، دانىشمەن. ئۇيغۇر كىشى ئىسىملىرى ئەرلەرگە خاس ئىسىم پارىسچە بىلىم، بىلىملىك