波斯道

دۇنيا تارىخى پېرسىيە كارۋان يولى قەدىمكى پېرسىيە ئىمپرىيىسى ياسىغان قاتناش يولى. دارىئۇس Ⅰ تەختتىكى مەزگىلدە (مىلادىدىن ئىلگىرى 522 - 486) ياساپ پۈتتۈرگەن. قوشۇن يۆتكەش ۋە ھۆكۈمەت بۇيرۇقىنى يەتكۈزۈشنىڭ ئۈنۈملۈك بولۇشىنى مەقسەت قىلغان. ئاساسىي يول <خان يولى> بولۇپ، كىچىك ئاسىيا قىرغىقىدىكى ئېفسوستىن باشلىنىپ، سادېستىن ئۆتۈپ ئىمپېرىيە پايتەختى سۇساغىچە بولۇپ، ئومۇمىي ئۇزۇنلۇقى تەخمىنەن 2400 كىلومېتىر كېلىدۇ. يەنە بىر يول مېسوپوتامىيە ۋادىسىدىكى بابىلوندىن باشلىنپ، ئىران ئېگىزلىكىنى توغرىسىغا كېسىپ ئۆتۈپ، شەرقتە باكتېرىيە ۋە ھىندى دەرياسىنىڭ غەربىي زېمىنىغىچە بارغان. كارۋان يولىغا سارايلار تەسىس قىلىنىپ، ئاتلار، خەۋەرچىلەر تەق قىلىپ قويۇلغان بولۇپ، بۇيرۇق ۋە ئاخبارات يەتكۈزۈشكە ھەر ۋاقىت تەييار تۇرغان. چېگرا ۋە دەريا ئېغىزلىرىغا قاراۋۇللار ھەم ئەسكەرلەر تۇرغۇزۇلغان، يەرلىك ئەمەلدارلار خەۋەرچىلەر ۋە سودا كارۋانلىرىنىڭ بىخەتەرلىكىگە كېپىل بولغان. كارۋان يوللىرى ئىمپېرىيىنىڭ ئىچكى رايونلىرىنىڭ ئالاقىسىنى چىڭىتىپ، ئىقتىساد ۋە سودىنىڭ راۋاجلىنىشىغا پايدىلىق بولغان.