بەھرى مۇتەقارىب

ئەدەبىيات ئاتالغۇلىرى مۇتەقارىبنىڭ لۇغەت مەنىسى <ئەپلىك، ئاسان> دېگەنلىك بولىدۇ. بۇ بەھرىنىڭمۇ بىر قانچە خىللىرى بار. بىر خىلى، <بەھرى مۇتەقارىب ئەسرەم ۋەقسۇر> (قىسقا، كەمتۈك، ئەپچىل بەھرى). بۇ بەھر ئۇيغۇر خەلق قوشاقلىرىنىڭ ۋەزنىگە ئوخشاش، ھەر مىسراسى يەتتە بوغۇمدىن (بىرىنچى بۆلىكى تۆت بوغۇم، ئىككىنچى بۆلىكى ئۈچ بوغۇمدىن) تۈزۈلىدۇ. مىسال: گۈل تېرىدۇق گۈلزارغا، بېيجىڭ گۈلى مېيخۇادىن. پارتىيىمىز چىقاردى، بىزنى راسا پۇخادىن. (خەلق قوشىقى) ئىككىنچى خىلى، <بەھرى مۇتەقارىب مۇسەددەس سالىم> (مۇكەممەل ئالتىلىك ئەپچىل بەھر) يەنى، مىسرانىڭ بىرىنچى بۆلىكى ئۈچ بوغۇم بولۇپ كېلىدىغان (ئۈچ تۇراقلىق توققۇز بوغۇملۇق) ۋەزىن. بۇنىڭدا بىرىنچى بۆلەك (ئىككىنچى تۇراق) توختاپ، تىنىپ ئوقۇلىدۇ. مەسىلەن: جاكارلانغاچ پەنگە ئازادلىق، كۆڭۈل يايراپ، دىللار سۆيۈندى. بىز سېغىنغان نۇرلۇق ئىستىقبال، كۆزلىرىمىگە كۈلۈپ كۆرۈندى. بۇ ۋەزىننىڭ سخېمىسى: مۇپتەئەلۇن - پەئۇل - پەئۇلۇن.