阿布.穆斯林起义

دۇنيا تارىخى ئەبۇ مۇسلىم قوزغىلىڭى مىلادى 747 - 750-يىللىرى ئىراندىكى خوراسان دېھقانلىرى ئۇمەييە خاندالىقىنى ئاغدۇرۇپ تاشلىغان قوزغىلاڭ. بۇ قوزغىلاڭغا ئەبۇ مۇسلىم رەھبەرلىك قىلغان. ئۇ باج - سېلىقنى كېمەيتىش، ھاشارنى ئەمەلدىن قالدۇۇرش شوئارىنى ئوتتۇرىغا قويۇپ، قوزغىلاڭ كۆتۈرگەن. ئىران ۋە ئوتتۇرا ئاسىيادىكى دېھقانلار، شىئە مەزىپىدىكىلەر، خاۋارىجلار، ئۇمەييە خاندانلىقىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىغا نارازى بولغان بىر قىسىم ئىران فېئوداللىرى ۋە ئەرەب قەبىلىرى قوزغلاڭغا قاتناشقان. قوزغىلاڭچىلار خوراسان ئۆلكىسىنىڭ مەركىزى مەرۋى شەھىرىنى ئىشغال قىلىپ، تېزلىكتە پۈتۈن ئۆلكىنى كونترول قىلغان ھەمدە غەلىبىسېرى ئىراققا يۈرۈش قىلغان. 750-يىلى ئۇمەييە خاندانلىقىنىڭ ئارمىيىسىنى تەلتۆكۈس يوقاتقان. لېكىن قوزغىلاڭنىڭ غەلىبە مېۋىسىنى ئابۇل ئابباس (724 - 754) قولغا كىرگۈزۈۋالغان، ئۇمەييە خاندانلىقى مۇنقەرز بولغاندىن كېيىن، ئابباسىيلار خاندانلىقى قۇرۇلغان.